Przyroda w porach roku
Przyroda, klasa 4 · Zmiany w przyrodzie
Najważniejsze w skrócie
Rok dzieli się na cztery pory roku: wiosnę, lato, jesień i zimę. Zmieniają się one dlatego, że Ziemia krąży wokół Słońca, a jej oś jest pochylona. Raz mocniej nagrzewa się nasza półkula, raz ta po drugiej stronie równika.
Astronomiczna wiosna zaczyna się około 21 marca, lato około 22 czerwca, jesień około 23 września, a zima około 22 grudnia. Pierwszy dzień lata jest najdłuższy w roku, a pierwszy dzień zimy — najkrótszy.
Każda pora roku ma swoje znaki. Wiosną pękają pąki i wracają ptaki, latem dojrzewają owoce, jesienią liście żółkną i opadają, a zimą część zwierząt zapada w sen zimowy. Ten stały rytm nazywamy zmianami sezonowymi.

Pojęcia
- Ile pór roku ma rok?
- Cztery: wiosna, lato, jesień i zima.
- Dlaczego zmieniają się pory roku?
- Ziemia krąży wokół Słońca, a jej oś obrotu jest pochylona.
- Kiedy zaczyna się astronomiczna wiosna?
- Około 21 marca.
- Kiedy zaczyna się astronomiczne lato?
- Około 22 czerwca — to najdłuższy dzień w roku.
- Kiedy zaczyna się astronomiczna jesień?
- Około 23 września.
- Kiedy zaczyna się astronomiczna zima?
- Około 22 grudnia — to najkrótszy dzień w roku.
- Co dzieje się z liśćmi drzew jesienią?
- Żółkną i czerwienieją, a potem opadają — drzewo oszczędza wodę na zimę.
- Które zwierzęta zapadają w sen zimowy?
- Jeż, borsuk, nietoperz, suseł — ich ciało zwalnia i zużywa mało energii.
- Co robią ptaki wędrowne jesienią?
- Odlatują do ciepłych krajów — bociany, jaskółki, żurawie.
- Jakie ptaki zostają u nas na zimę?
- Wróble, sikorki, sroki, gawrony — trzeba je dokarmiać.
- Co to jest przebiśnieg?
- Jeden z pierwszych wiosennych kwiatów — zakwita, gdy leży jeszcze śnieg.
- Jak nazywamy roczny rytm zmian w przyrodzie?
- Zmiany sezonowe, czyli rytm pór roku.
Sprawdź się
1. Ile pór roku wyróżniamy w Polsce?
- Dwie
- Trzy
- Cztery
- Sześć
Pokaż odpowiedź
C. Cztery — Wiosna, lato, jesień i zima — cztery pory roku.
2. Który dzień w roku jest najdłuższy?
- 21 marca
- 22 czerwca
- 23 września
- 22 grudnia
Pokaż odpowiedź
B. 22 czerwca — 22 czerwca — pierwszy dzień astronomicznego lata.
3. Który ptak odlatuje od nas na zimę?
- Sikorka
- Wróbel
- Bocian
- Sroka
Pokaż odpowiedź
C. Bocian — Bociany odlatują jesienią do Afryki.
4. Co dzieje się z dniem od 22 czerwca do 22 grudnia?
- Wydłuża się
- Skraca się
- Nie zmienia się
- Raz rośnie, raz maleje co tydzień
Pokaż odpowiedź
B. Skraca się — Po najdłuższym dniu roku dzień stopniowo się skraca.
5. Co oznacza, że zając zimą zmienia sierść?
- Że choruje
- Że przygotowuje się do snu zimowego
- Że maskuje się i lepiej chroni przed zimnem
- Że szuka partnera
Pokaż odpowiedź
C. Że maskuje się i lepiej chroni przed zimnem — Gęstsza i jaśniejsza sierść grzeje i pomaga ukryć się na śniegu.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami