Świat pod lupą i mikroskopem

Wiele rzeczy w przyrodzie jest za małych, żeby zobaczyć je gołym okiem. Pomagają przyrządy optyczne: lupa powiększa kilka–kilkanaście razy, a mikroskop nawet kilkaset razy.

Mikroskop ma okular (patrzymy przez niego), obiektyw (najbliżej próbki), stolik z zaciskami, śruby do ustawiania ostrości oraz źródło światła lub lusterko. Powiększenie liczymy, mnożąc powiększenie okularu przez powiększenie obiektywu.

Obserwowany obiekt umieszczamy na szkiełku podstawowym i przykrywamy szkiełkiem nakrywkowym — taki zestaw nazywamy preparatem. Mikroskop przenosimy zawsze dwiema rękami: jedną za ramię, drugą pod podstawę.

Do czego służy lupa?

Do powiększania drobnych obiektów kilka lub kilkanaście razy.

Ile razy powiększa mikroskop szkolny?

Od kilkudziesięciu do kilkuset razy.

Jak nazywa się część mikroskopu, przez którą patrzymy?

Okular.

Jak nazywa się soczewka najbliżej próbki?

Obiektyw.

Jak obliczyć powiększenie mikroskopu?

Mnożymy powiększenie okularu przez powiększenie obiektywu.

Co to jest preparat mikroskopowy?

Próbka na szkiełku podstawowym, przykryta szkiełkiem nakrywkowym.

Do czego służy śruba makrometryczna?

Do wstępnego ustawienia ostrości obrazu.

Co znajduje się na stoliku mikroskopu?

Preparat, przytrzymywany zaciskami (łapkami).

Jak prawidłowo przenosić mikroskop?

Dwiema rękami: jedną za ramię, drugą pod podstawę.

Kto jako pierwszy zobaczył komórki pod mikroskopem?

Robert Hooke — obserwował korek i nazwał je komórkami.

Co można obejrzeć pod szkolnym mikroskopem?

Skórkę cebuli, listek moczarki, kroplę wody ze stawu, włos.

Dlaczego preparat przykrywa się szkiełkiem nakrywkowym?

Żeby próbka była płaska, nie wysychała i nie brudziła obiektywu.

1. Który przyrząd powiększa najbardziej?

1. Lupa
2. Mikroskop
3. Lornetka
4. Okulary

2. Na czym umieszczamy próbkę?

1. Na szkiełku podstawowym
2. Bezpośrednio na obiektywie
3. Na okularze
4. Na lusterku

3. Kto pierwszy użył słowa „komórka”?

1. Mikołaj Kopernik
2. Robert Hooke
3. Karol Darwin
4. Maria Skłodowska-Curie

4. Dlaczego preparat powinien być bardzo cienki?

1. Żeby światło mogło przez niego przejść
2. Żeby był lżejszy
3. Żeby ładniej wyglądał
4. Żeby zmieścił się w pudełku

5. Co zwiększa powiększenie: zmiana obiektywu z 4x na 40x oznacza obraz:

1. 10 razy większy
2. 10 razy mniejszy
3. Taki sam
4. 36 razy większy