Energia i jej źródła
Przyroda, klasa 4 · Zjawiska przyrodnicze
Najważniejsze w skrócie
Energia jest potrzebna, żeby cokolwiek się poruszało, grzało lub świeciło. Dostajemy ją z jedzenia, a urządzenia — z prądu, paliwa albo baterii. Energii nie da się zobaczyć, ale widać jej skutki.
Źródła energii dzielimy na odnawialne i nieodnawialne. Odnawialne — Słońce, wiatr, woda, biomasa — nie kończą się i mało zanieczyszczają. Nieodnawialne — węgiel, ropa naftowa, gaz ziemny — kiedyś się wyczerpią, a ich spalanie zanieczyszcza powietrze.
Najtańsza i najczystsza jest energia, której nie zużyjemy. Dlatego gasimy światło, wyłączamy ładowarki, zakręcamy wodę i ocieplamy domy — to oszczędzanie energii.

Pojęcia
- Do czego potrzebna jest energia?
- Do ruchu, ogrzewania, świecenia i pracy urządzeń.
- Skąd człowiek czerpie energię?
- Z pożywienia.
- Wymień odnawialne źródła energii.
- Słońce, wiatr, woda, biomasa, ciepło wnętrza Ziemi.
- Wymień nieodnawialne źródła energii.
- Węgiel kamienny i brunatny, ropa naftowa, gaz ziemny.
- Dlaczego źródła nieodnawialne trzeba oszczędzać?
- Ich zapasy się kończą, a spalanie zanieczyszcza powietrze.
- Co zamienia energię Słońca na prąd?
- Panel fotowoltaiczny (ogniwo słoneczne).
- Co napędza turbinę elektrowni wiatrowej?
- Wiatr.
- Co napędza turbinę elektrowni wodnej?
- Płynąca woda, spadająca z zapory.
- Skąd bierze się energia w baterii?
- Z przemian chemicznych zachodzących w jej wnętrzu.
- Podaj trzy sposoby oszczędzania energii w domu.
- Gasić światło, wyłączać urządzenia z gniazdka, używać żarówek LED.
- Co to jest energia słoneczna?
- Energia docierająca ze Słońca w postaci światła i ciepła.
- Dlaczego rośliny są ważne w obiegu energii?
- Zamieniają energię Słońca na pokarm podczas fotosyntezy.
Sprawdź się
1. Skąd człowiek czerpie energię do życia?
- Z pożywienia
- Z prądu w gniazdku
- Z powietrza
- Ze snu
Pokaż odpowiedź
A. Z pożywienia — Pokarm dostarcza energii wszystkim komórkom ciała.
2. Co zamienia światło słoneczne na prąd?
- Wiatrak
- Panel fotowoltaiczny
- Turbina wodna
- Piec węglowy
Pokaż odpowiedź
B. Panel fotowoltaiczny — Ogniwa słoneczne produkują energię elektryczną.
3. Jaką energię wykorzystuje wiatrak?
- Energię wiatru
- Energię wody
- Energię chemiczną
- Energię jądrową
Pokaż odpowiedź
A. Energię wiatru — Wiatr obraca śmigła połączone z generatorem.
4. Gdzie wyrzucamy zużyte baterie?
- Do kosza na śmieci zmieszane
- Do specjalnego pojemnika na baterie
- Do kompostownika
- Do zlewu
Pokaż odpowiedź
B. Do specjalnego pojemnika na baterie — Zawierają metale ciężkie — to odpad niebezpieczny.
5. Energia elektryczna dociera do domów przez:
- Rury wodociągowe
- Linie energetyczne
- Kanały wentylacyjne
- Światłowody telewizyjne
Pokaż odpowiedź
B. Linie energetyczne — Prąd płynie przewodami z elektrowni do odbiorców.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami