Papier i tektura
Technika, klasa 4 · Inżynieria materiałowa
Najważniejsze w skrócie
Papier powstaje z włókien celulozowych pozyskiwanych z drewna lub makulatury. Grubość papieru określa gramatura podawana w gramach na metr kwadratowy: papier do drukarki ma około 80 g/m², brystol 200–250 g/m².
Papier ma kierunek włókien — łatwiej zgina się i rwie wzdłuż nich. Dlatego zagięcia w modelach warto planować zgodnie z kierunkiem włókien, a linie zgięcia wcześniej zaznaczyć rylcem lub tępą stroną nożyczek.
Tektura falista składa się z płaskich warstw i falistej wkładki między nimi. Ta konstrukcja jest lekka, a jednocześnie bardzo sztywna — dlatego robi się z niej pudła transportowe. Papier w całości nadaje się do recyklingu.

Ważne daty
- Gramatura — masa papieru w g/m²
- Papier biurowy — około 80 g/m²
- Brystol — 200–250 g/m²
- Tektura falista — dwie warstwy płaskie + fala
- Makulatura — surowiec wtórny do produkcji papieru
Ważne postacie
- Nożyczki — cięcie po linii krzywej
- Nóż introligatorski — cięcie po linijce, na macie
- Klej i zszywacz — łączenie elementów
- Rylec — zaznaczanie linii zgięcia
Pojęcia
- Z czego powstaje papier?
- Z włókien celulozowych z drewna lub makulatury.
- Co to gramatura?
- Masa papieru wyrażona w gramach na metr kwadratowy.
- Jaką gramaturę ma papier do drukarki?
- Około 80 g/m².
- Jaką gramaturę ma brystol?
- Około 200–250 g/m².
- Co to kierunek włókien?
- Kierunek, w którym papier łatwiej się zgina i rwie.
- Z czego składa się tektura falista?
- Z warstw płaskich i falistej wkładki między nimi.
- Dlaczego tektura falista jest sztywna?
- Bo fala rozkłada obciążenie, a konstrukcja pozostaje lekka.
- Co to makulatura?
- Zużyty papier będący surowcem wtórnym.
- W jakiej jednostce podaje się gramaturę?
- W gramach na metr kwadratowy (g/m²).
- Ile razy można przetwarzać papier?
- Kilka razy — włókna przy każdym cyklu się skracają.
- Do jakiego pojemnika wrzucamy papier?
- Do niebieskiego.
- Dlaczego zatłuszczony karton nie nadaje się do recyklingu?
- Tłuszcz uniemożliwia przerób włókien celulozowych.
Sprawdź się
1. Gramatura papieru to…
- Grubość w mm
- Masa w g/m²
- Kolor
- Format arkusza
Pokaż odpowiedź
B. Masa w g/m² — Gramatura określa masę papieru na 1 m².
2. Linie zgięcia najlepiej zaznaczyć…
- Ostrym nożem na wylot
- Rylcem
- Flamastrem
- Zszywaczem
Pokaż odpowiedź
B. Rylcem — Rylec zagina włókna bez przecięcia.
3. Brystol ma gramaturę około…
- 50 g/m²
- 200–250 g/m²
- 80 g/m²
- 1000–1200 g/m²
Pokaż odpowiedź
B. 200–250 g/m² — Brystol to zwykle 200–250 g/m².
4. Zatłuszczonego kartonu po pizzy nie wrzucamy do papieru, bo…
- Jest za duży, żeby zmieścić się w koszu
- Tłuszcz uniemożliwia przerób włókien
- Jest za ciężki
- Jest kolorowy
Pokaż odpowiedź
B. Tłuszcz uniemożliwia przerób włókien — Zabrudzony tłuszczem karton trafia do odpadów zmieszanych lub bio.
5. Tektura falista jest wytrzymała dzięki:
- Grubości
- Warstwie pofalowanej w środku
- Grubej powłoce z twardego lakieru
- Kolorowi
Pokaż odpowiedź
B. Warstwie pofalowanej w środku — Konstrukcja przenosi obciążenia przy małej masie.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami