Zawody techniczne i rzemiosło

Technika, klasa 4 · Kultura pracy

Najważniejsze w skrócie

Zawód to praca, do której trzeba się przygotować — zdobyć wiedzę i umiejętności. W technice pracują m.in. stolarz, który robi meble z drewna, krawiec szyjący ubrania, elektryk zakładający instalacje elektryczne i mechanik naprawiający samochody i maszyny. Każdy z nich używa swoich narzędzi, np. stolarz struga i dłuta, a krawiec maszyny do szycia i nożyc krawieckich.

Rzemieślnik zdobywa zawód stopniowo. Najpierw jest uczniem, potem zdaje egzamin czeladniczy i zostaje czeladnikiem, a po latach praktyki może zdać egzamin mistrzowski i zostać mistrzem, który kształci uczniów. Egzaminy przeprowadzają komisje izb rzemieślniczych.

Technik kończy technikum i zdaje egzaminy zawodowe, a inżynier kończy studia na uczelni technicznej i projektuje maszyny, budynki czy mosty. Projektant tworzy rysunki i modele — dziś często w programach komputerowych. W każdym zawodzie liczą się kompetencje: wiedza, umiejętności praktyczne, ale też dokładność, odpowiedzialność i praca w zespole.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Czym zajmuje się stolarz?
Wykonuje z drewna meble, okna, drzwi i schody.
Jakich narzędzi używa stolarz?
Piły, struga, dłuta, młotka, ścisku stolarskiego i kątownika.
Czym zajmuje się krawiec?
Szyje ubrania na miarę i przerabia gotowe.
Czym krawiec zaznacza linie na tkaninie?
Kredą krawiecką.
Co to jest wykrój?
Papierowy szablon części ubrania, który odrysowuje się na tkaninie.
Czym zajmuje się elektryk?
Zakłada, sprawdza i naprawia instalacje oraz urządzenia elektryczne.
Czym elektryk sprawdza, czy w przewodzie jest napięcie?
Próbnikiem napięcia lub miernikiem elektrycznym.
Dlaczego narzędzia elektryka mają izolowane rączki?
Izolacja chroni przed porażeniem prądem.
Czym zajmuje się mechanik samochodowy?
Sprawdza, naprawia i konserwuje samochody.
Kim jest czeladnik?
Rzemieślnikiem, który zdał egzamin czeladniczy.
Kim jest mistrz w rzemiośle?
Doświadczonym rzemieślnikiem po egzaminie mistrzowskim; może szkolić uczniów.
Kto przeprowadza egzaminy czeladnicze i mistrzowskie?
Komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych.

Sprawdź się

1. Meble, okna i drzwi z drewna wykonuje:

  1. krawiec
  2. ślusarz
  3. elektryk
  4. stolarz
Pokaż odpowiedź

D. stolarz — Stolarz obrabia drewno; ślusarz pracuje z metalem, krawiec z tkaniną, a elektryk z instalacjami.

2. Rączki narzędzi elektryka są pokryte izolacją, aby:

  1. lepiej wyglądały
  2. były lżejsze
  3. nie rdzewiały podczas pracy w deszczu
  4. chroniły przed porażeniem
Pokaż odpowiedź

D. chroniły przed porażeniem — Guma lub tworzywo nie przewodzą prądu, więc ręka elektryka jest oddzielona od metalu, który mógłby być pod napięciem.

3. Właściwa kolejność stopni w rzemiośle to:

  1. mistrz → czeladnik → uczeń
  2. uczeń → mistrz → czeladnik
  3. czeladnik → uczeń → mistrz
  4. uczeń → czeladnik → mistrz
Pokaż odpowiedź

D. uczeń → czeladnik → mistrz — Najpierw się uczymy, potem egzamin czeladniczy daje samodzielność, a egzamin mistrzowski — prawo szkolenia innych.

4. Mechanik samochodowy szuka usterek silnika między innymi za pomocą:

  1. maszyny do szycia
  2. ołówka i kątownika stolarskiego
  3. komputera diagnostycznego
  4. struga stolarskiego
Pokaż odpowiedź

C. komputera diagnostycznego — Komputer odczytuje kody błędów zapisane przez elektronikę samochodu i podpowiada, która część nie działa.

5. Odzież robocza i okulary ochronne służą przede wszystkim:

  1. bezpieczeństwu pracownika
  2. ładnemu wyglądowi na zdjęciach w zakładzie
  3. szybszej pracy maszyn
  4. oszczędzaniu prądu
Pokaż odpowiedź

A. bezpieczeństwu pracownika — Okulary chronią oczy przed odpryskami, a odzież robocza przed zabrudzeniem, wciągnięciem przez maszynę i skaleczeniem.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami