Drewno i materiały drewnopochodne

Technika, klasa 5 · Inżynieria materiałowa

Najważniejsze w skrócie

Drewno dzielimy na iglaste (sosna, świerk, jodła) — miękkie, lekkie i łatwe w obróbce, oraz liściaste (dąb, buk, brzoza) — twardsze, cięższe i trwalsze. Słoje roczne pozwalają określić wiek drzewa.

Drewno jest anizotropowe: inaczej zachowuje się wzdłuż włókien, a inaczej w poprzek. Wzdłuż włókien łatwiej je łupać i piłować, ale jest wtedy wytrzymalsze na rozciąganie. Wilgotne drewno pracuje — kurczy się i pęka przy wysychaniu.

Materiały drewnopochodne powstają ze rozdrobnionego drewna sklejonego pod ciśnieniem: sklejka (cienkie warstwy klejone naprzemiennie), płyta wiórowa (wióry), MDF (drobne włókna), pilśniowa. Są tańsze, równe i nie pękają wzdłuż włókien.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Arkusze sklejki
Sklejka — cienkie warstwy drewna sklejone na krzyż (Autor: No machine-readable author provided. Lamat~commonswiki assumed (based on copyrig, CC BY-SA 2.5, źródło)

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Podaj trzy drzewa iglaste.
Sosna, świerk, jodła.
Podaj trzy drzewa liściaste.
Dąb, buk, brzoza.
Które drewno jest twardsze?
Liściaste — np. dąb i buk.
Co można odczytać ze słojów?
Wiek drzewa — jeden słój to jeden rok.
Co to sklejka?
Płyta z cienkich warstw drewna klejonych naprzemiennie.
Z czego robi się płytę wiórową?
Ze sprasowanych wiórów drzewnych z klejem.
Co to MDF?
Płyta z bardzo drobnych włókien drzewnych — gładka i równa.
Dlaczego drewno pęka przy wysychaniu?
Bo kurczy się nierównomiernie — wzdłuż i w poprzek włókien inaczej.
Co to jest anizotropia drewna?
Różne właściwości wzdłuż i w poprzek włókien.
Po co impregnuje się drewno?
Chroni przed wilgocią, grzybami i owadami.
Dlaczego sklejka jest wytrzymała?
Warstwy fornirów sklejono prostopadle, na krzyż.
Co to jest fornir?
Cienka warstwa szlachetnego drewna naklejana na tańszą płytę.

Sprawdź się

1. Które drewno jest najmiększe?

  1. Jesion
  2. Buk
  3. Sosna
  4. Grab
Pokaż odpowiedź

C. Sosna — Sosna to drewno iglaste — miękkie i lekkie.

2. Płyta MDF składa się z…

  1. Grubych wiórów i kawałków kory
  2. Drobnych włókien drzewnych
  3. Kawałków deski
  4. Trocin i szkła
Pokaż odpowiedź

B. Drobnych włókien drzewnych — MDF to płyta z drobnych włókien.

3. Drewnem liściastym jest…

  1. Świerk
  2. Dąb
  3. Jodła
  4. Sosna
Pokaż odpowiedź

B. Dąb — Liściaste: dąb, buk, brzoza — twardsze i trwalsze.

4. Powiedzenie, że drewno „pracuje”, oznacza, że…

  1. Samo się przesuwa i powoli zmienia kształt po ścięciu
  2. Kurczy się i pęcznieje wraz ze zmianą wilgotności
  3. Wydaje dźwięki
  4. Rośnie po ścięciu
Pokaż odpowiedź

B. Kurczy się i pęcznieje wraz ze zmianą wilgotności — Dlatego wilgotne drewno przed obróbką trzeba wysuszyć.

5. Wiek drzewa określamy po:

  1. Wysokości
  2. Liczbie słojów rocznych
  3. Grubości kory przy ziemi
  4. Liczbie gałęzi
Pokaż odpowiedź

B. Liczbie słojów rocznych — Jeden słój to jeden rok przyrostu.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami