Instalacje w mieszkaniu

Technika, klasa 5 · Urządzenia techniczne

Najważniejsze w skrócie

W mieszkaniu spotykamy instalację elektryczną, wodociągową, kanalizacyjną, gazową i centralnego ogrzewania. Każda ma swój licznik lub zawór główny — trzeba wiedzieć, gdzie się znajduje, żeby móc odciąć dopływ w razie awarii.

Instalacja elektryczna ma bezpieczniki (wyłączniki nadprądowe), które same się wyłączają przy przeciążeniu lub zwarciu. Wyłącznik różnicowoprądowy chroni człowieka przed porażeniem — reaguje na prąd upływowy w ułamku sekundy.

Zapach gazu oznacza natychmiastowe działanie: nie włączamy światła ani żadnego urządzenia (iskra grozi wybuchem), zakręcamy zawór, otwieramy okna i dzwonimy pod 992 lub 112 spoza mieszkania.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Wodomierz w mieszkaniu
Wodomierz — liczy zużycie wody w instalacji (Autor: Man, CC BY-SA 3.0, źródło)

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Jakie napięcie jest w domowym gniazdku?
230 V.
Co chroni bezpiecznik?
Instalację przed przeciążeniem i zwarciem.
Co chroni wyłącznik różnicowoprądowy?
Człowieka przed porażeniem prądem.
Jaki jest numer pogotowia gazowego?
992.
Co robimy najpierw przy zapachu gazu?
Nie włączamy światła i zakręcamy zawór.
Do czego służy wodomierz?
Do pomiaru zużycia wody.
Co odcina zawór główny?
Dopływ wody lub gazu do całego mieszkania.
Co reguluje zawór termostatyczny?
Temperaturę grzejnika.
Co to jest zwarcie?
Bezpośrednie połączenie przewodów, przez które płynie bardzo duży prąd.
Kiedy powstaje przeciążenie instalacji?
Gdy w jednym obwodzie pracuje zbyt wiele urządzeń o dużej mocy.
Do czego służy uziemienie?
Do bezpiecznego odprowadzenia prądu do ziemi.
Co mierzy gazomierz?
Zużycie gazu.

Sprawdź się

1. Napięcie w domowym gniazdku wynosi:

  1. 12 V
  2. 110 V
  3. 230 V
  4. 400 V
Pokaż odpowiedź

C. 230 V — W Polsce sieć domowa ma 230 V.

2. Numer pogotowia gazowego to:

  1. 991
  2. 992
  3. 993
  4. 994
Pokaż odpowiedź

B. 992 — Awarie gazu zgłaszamy pod numer 992. Numer 991 obsługuje pogotowie energetyczne, a 993 ciepłownicze.

3. Przeciążenie instalacji powstaje, gdy…

  1. Wyłączymy wszystkie urządzenia
  2. Podłączymy zbyt wiele urządzeń o dużej mocy
  3. Zgaśnie światło
  4. Spadnie napięcie
Pokaż odpowiedź

B. Podłączymy zbyt wiele urządzeń o dużej mocy — Przewody się nagrzewają — dlatego bezpiecznik wyłącza obwód.

4. Uziemienie służy do…

  1. Zwiększenia napięcia
  2. Bezpiecznego odprowadzenia prądu do ziemi
  3. Oszczędzania energii
  4. Pomiaru zużycia
Pokaż odpowiedź

B. Bezpiecznego odprowadzenia prądu do ziemi — Uziemienie chroni przed porażeniem, gdy uszkodzi się izolacja.

5. Co robimy, czując zapach gazu?

  1. Zapalamy światło
  2. Zakręcamy zawór i wietrzymy
  3. Dzwonimy z mieszkania
  4. Zapalamy zapałkę
Pokaż odpowiedź

B. Zakręcamy zawór i wietrzymy — Iskra z kontaktu może wywołać wybuch.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami