Instalacje w mieszkaniu
Technika, klasa 5 · Urządzenia techniczne
Najważniejsze w skrócie
W mieszkaniu spotykamy instalację elektryczną, wodociągową, kanalizacyjną, gazową i centralnego ogrzewania. Każda ma swój licznik lub zawór główny — trzeba wiedzieć, gdzie się znajduje, żeby móc odciąć dopływ w razie awarii.
Instalacja elektryczna ma bezpieczniki (wyłączniki nadprądowe), które same się wyłączają przy przeciążeniu lub zwarciu. Wyłącznik różnicowoprądowy chroni człowieka przed porażeniem — reaguje na prąd upływowy w ułamku sekundy.
Zapach gazu oznacza natychmiastowe działanie: nie włączamy światła ani żadnego urządzenia (iskra grozi wybuchem), zakręcamy zawór, otwieramy okna i dzwonimy pod 992 lub 112 spoza mieszkania.

Ważne daty
- 230 V — napięcie w gniazdku domowym
- Bezpiecznik — chroni instalację przed przeciążeniem
- Różnicówka — chroni człowieka przed porażeniem
- 992 — pogotowie gazowe
- Zawór główny — odcina wodę lub gaz w całym mieszkaniu
Ważne postacie
- Instalacja elektryczna — licznik, bezpieczniki, gniazdka
- Instalacja wodociągowa — wodomierz, zawory, baterie
- Instalacja gazowa — gazomierz, zawór, kuchenka
- Centralne ogrzewanie — grzejniki, zawory termostatyczne
Pojęcia
- Jakie napięcie jest w domowym gniazdku?
- 230 V.
- Co chroni bezpiecznik?
- Instalację przed przeciążeniem i zwarciem.
- Co chroni wyłącznik różnicowoprądowy?
- Człowieka przed porażeniem prądem.
- Jaki jest numer pogotowia gazowego?
- 992.
- Co robimy najpierw przy zapachu gazu?
- Nie włączamy światła i zakręcamy zawór.
- Do czego służy wodomierz?
- Do pomiaru zużycia wody.
- Co odcina zawór główny?
- Dopływ wody lub gazu do całego mieszkania.
- Co reguluje zawór termostatyczny?
- Temperaturę grzejnika.
- Co to jest zwarcie?
- Bezpośrednie połączenie przewodów, przez które płynie bardzo duży prąd.
- Kiedy powstaje przeciążenie instalacji?
- Gdy w jednym obwodzie pracuje zbyt wiele urządzeń o dużej mocy.
- Do czego służy uziemienie?
- Do bezpiecznego odprowadzenia prądu do ziemi.
- Co mierzy gazomierz?
- Zużycie gazu.
Sprawdź się
1. Napięcie w domowym gniazdku wynosi:
- 12 V
- 110 V
- 230 V
- 400 V
Pokaż odpowiedź
C. 230 V — W Polsce sieć domowa ma 230 V.
2. Numer pogotowia gazowego to:
- 991
- 992
- 993
- 994
Pokaż odpowiedź
B. 992 — Awarie gazu zgłaszamy pod numer 992. Numer 991 obsługuje pogotowie energetyczne, a 993 ciepłownicze.
3. Przeciążenie instalacji powstaje, gdy…
- Wyłączymy wszystkie urządzenia
- Podłączymy zbyt wiele urządzeń o dużej mocy
- Zgaśnie światło
- Spadnie napięcie
Pokaż odpowiedź
B. Podłączymy zbyt wiele urządzeń o dużej mocy — Przewody się nagrzewają — dlatego bezpiecznik wyłącza obwód.
4. Uziemienie służy do…
- Zwiększenia napięcia
- Bezpiecznego odprowadzenia prądu do ziemi
- Oszczędzania energii
- Pomiaru zużycia
Pokaż odpowiedź
B. Bezpiecznego odprowadzenia prądu do ziemi — Uziemienie chroni przed porażeniem, gdy uszkodzi się izolacja.
5. Co robimy, czując zapach gazu?
- Zapalamy światło
- Zakręcamy zawór i wietrzymy
- Dzwonimy z mieszkania
- Zapalamy zapałkę
Pokaż odpowiedź
B. Zakręcamy zawór i wietrzymy — Iskra z kontaktu może wywołać wybuch.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami