Obróbka drewna — trasowanie, piłowanie, łączenie

Technika, klasa 5 · Technologia wytwarzania

Najważniejsze w skrócie

Obróbkę drewna zaczynamy od trasowania: ołówkiem i kątownikiem przenosimy wymiary z rysunku na materiał. Piłujemy zawsze po zewnętrznej stronie linii, bo rzaz (szczelina po pile) zabiera około 2 mm materiału.

Do drewna używamy piły płatnicy lub grzbietnicy — ta druga ma usztywniony grzbiet i tnie dokładniej. Element mocujemy w imadle stolarskim. Piłujemy równomiernie, całą długością brzeszczotu, bez dociskania.

Elementy łączymy rozłącznie (wkręty, śruby) albo nierozłącznie (klej, gwoździe, kołki). Połączenie klejone jest mocne, ale nie da się go rozebrać bez zniszczenia. Wkręt trzyma mocniej niż gwóźdź i można go wykręcić.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Strug stolarski
Strug — wyrównuje powierzchnię drewna (Autor: CEphoto, Uwe Aranas, CC BY-SA 3.0, źródło)

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Co to jest rzaz?
Szczelina, którą zostawia piła — około 2 mm.
Po której stronie linii piłujemy?
Po zewnętrznej, żeby zachować wymiar.
Czym różni się grzbietnica od płatnicy?
Ma usztywniony grzbiet i tnie dokładniej.
Podaj przykład połączenia rozłącznego.
Wkręt lub śruba z nakrętką.
Podaj przykład połączenia nierozłącznego.
Klejenie, gwoździe, kołki.
Co trzyma mocniej: gwóźdź czy wkręt?
Wkręt — gwint wchodzi w drewno.
Czym mocujemy element podczas piłowania?
Imadłem stolarskim lub ściskiem.
Czym wygładzamy przepiłowaną krawędź?
Pilnikiem, potem papierem ściernym.
Ile materiału zabiera rzaz?
Około 2 mm — dlatego tniemy po zewnętrznej stronie linii.
Co to jest fazowanie?
Ścięcie ostrej krawędzi pod kątem.
Do czego służy kołek drewniany?
Do łączenia elementów bez widocznych łbów.
Dlaczego nawiercamy otwór przed wkręceniem wkrętu?
Żeby twarde drewno nie pękło.

Sprawdź się

1. Rzaz to:

  1. rodzaj kleju do drewna
  2. szczelina po pile
  3. narzędzie
  4. gatunek drewna
Pokaż odpowiedź

B. szczelina po pile — Rzaz zabiera około 2 mm materiału.

2. Piłujemy:

  1. po linii
  2. po wewnętrznej stronie linii
  3. po zewnętrznej stronie linii
  4. bez linii
Pokaż odpowiedź

C. po zewnętrznej stronie linii — Inaczej element wyjdzie krótszy o szerokość rzazu.

3. Rzaz zabiera około…

  1. 0,1 mm
  2. 2 mm
  3. 20 mm
  4. 10 cm
Pokaż odpowiedź

B. 2 mm — Dlatego piłujemy po zewnętrznej stronie linii.

4. Fazowanie to…

  1. Malowanie ostrej krawędzi farbą olejną
  2. Ścięcie ostrej krawędzi pod kątem
  3. Wiercenie otworu
  4. Klejenie
Pokaż odpowiedź

B. Ścięcie ostrej krawędzi pod kątem — Faza poprawia wygląd i zabezpiecza przed skaleczeniem.

5. Do wycinania linii krzywych służy:

  1. Grzbietnica
  2. Włośnica
  3. Piła płatnica
  4. Przecinak
Pokaż odpowiedź

B. Włośnica — Wąskie ostrze pozwala skręcać.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami