Tworzywa sztuczne

Tworzywa sztuczne powstają z ropy naftowej. Są lekkie, odporne na wodę i łatwe do formowania, dlatego wyparły w wielu wyrobach drewno i metal. Ich wadą jest to, że rozkładają się w przyrodzie setki lat.

Dzielimy je na dwie grupy. Termoplastyczne (na przykład polietylen, polipropylen) po podgrzaniu miękną i można je uformować ponownie — dzięki temu nadają się do recyklingu. Termoutwardzalne (na przykład bakelit) po utwardzeniu już nie miękną, a podgrzewane po prostu się palą.

Na wyrobach z tworzyw znajduje się trójkąt z cyfrą i skrótem. 1 to PET (butelki na napoje), 2 to HDPE (butelki na chemię, wiadra), 3 to PVC (rury, wykładziny), 5 to PP (opakowania na żywność, zakrętki), 6 to PS (styropian, tacki). Cyfra mówi sortowni, do której grupy trafia odpad.

Tworzywa obrabiamy inaczej niż drewno. Tniemy nożem introligatorskim lub piłką o drobnych zębach, wygładzamy pilnikiem, a arkusze gniemy po podgrzaniu opalarką. Nigdy nie podgrzewamy tworzyw nad otwartym ogniem — wydzielają wtedy trujące gazy.

• 1 PET — butelki na napoje
• 2 HDPE — butelki na chemię, wiadra, skrzynki
• 3 PVC — rury, wykładziny, okna
• 5 PP — opakowania na żywność, zakrętki
• 6 PS — styropian, tacki, kubki
• Setki lat — tyle rozkłada się tworzywo w przyrodzie

• Termoplastyczne — miękną po podgrzaniu, można formować wielokrotnie
• Termoutwardzalne — po utwardzeniu nie mięknie, tylko się pali
• Trójkąt z cyfrą — oznaczenie mówiące, do której grupy trafia odpad
• Opalarka — podgrzewa arkusz przed gięciem, bez otwartego ognia

Z czego produkuje się tworzywa sztuczne?

Z ropy naftowej.

Czym różni się termoplast od tworzywa termoutwardzalnego?

Termoplast po podgrzaniu mięknie i daje się formować ponownie, termoutwardzalne nie mięknie.

Co oznacza cyfra 1 w trójkącie?

PET — tworzywo na butelki do napojów.

Co oznacza skrót HDPE i cyfra 2?

Polietylen o dużej gęstości — butelki na chemię, wiadra, skrzynki.

Z jakiego tworzywa jest styropian?

Z polistyrenu (PS), oznaczenie 6.

Które tworzywa nadają się do recyklingu?

Termoplastyczne — bo po podgrzaniu można je uformować od nowa.

Czym gniemy arkusz tworzywa?

Podgrzewamy go opalarką i gniemy na szablonie.

Dlaczego nie wolno podgrzewać tworzyw nad ogniem?

Wydzielają wtedy trujące gazy.

Podaj przykład tworzywa termoplastycznego.

Polietylen albo polipropylen.

Podaj przykład tworzywa termoutwardzalnego.

Bakelit.

Do jakiego pojemnika wrzucamy butelki PET?

Do żółtego.

Jak długo tworzywa sztuczne rozkładają się w przyrodzie?

Setki lat.

1. Surowcem do produkcji tworzyw sztucznych jest:

1. drewno
2. ropa naftowa
3. piasek
4. wapień

2. Styropian to potoczna nazwa:

1. polipropylenu
2. polistyrenu spienionego
3. polichlorku winylu
4. bakelitu

3. Bakelit to tworzywo…

1. Termoplastyczne
2. Termoutwardzalne
3. Naturalne
4. Roślinne

4. Zaletą tworzyw sztucznych jest…

1. Duża masa
2. Mała masa i odporność na wodę
3. Szybki rozkład
4. Kruchość

5. Termoplast to tworzywo, które:

1. Nie topi się nigdy
2. Mięknie przy ogrzewaniu
3. Rozpuszcza się w wodzie
4. Przewodzi prąd