Rysunek w aksonometrii
Technika, klasa 5 · Dokumentacja techniczna
Najważniejsze w skrócie
Aksonometria to rysunek poglądowy: na jednym obrazku widać bryłę w trzech wymiarach, czyli szerokość, wysokość i głębokość. Rysujemy ją wzdłuż trzech osi. Taki rysunek łatwo zrozumieć bez szkolenia, dlatego trafia do instrukcji montażu i katalogów.
W izometrii trzy osie rozchodzą się co 120°: oś wysokości stoi pionowo, a dwie pozostałe są nachylone o 30° do poziomu. Wszystkie wymiary odmierzamy w rzeczywistej długości, bez skracania. W dimetrii ukośnej przednią ścianę rysujemy w prawdziwym kształcie, a oś głębokości prowadzimy pod kątem 45° i odmierzamy na niej połowę wymiaru (skrót 1:2).
Rysunek aksonometryczny pokazuje, jak przedmiot wygląda, ale część kątów i długości jest na nim zniekształcona. Rzuty prostokątne wymagają kilku widoków, za to każdy z nich pokazuje prawdziwe wymiary. Dlatego według rzutów przedmiot się wykonuje, a aksonometria pomaga go sobie wyobrazić.
Ważne daty
- 120° — kąt między osiami w izometrii
- 30° — nachylenie osi szerokości i głębokości w izometrii względem poziomu
- 45° — kąt osi głębokości w dimetrii ukośnej
- 1:2 — skrót na osi głębokości w dimetrii ukośnej — odmierzamy połowę
- 1:1 — w izometrii wszystkie wymiary odmierzamy bez skrótu
Ważne postacie
- Ekierka 45° — jednym ruchem wyznacza oś głębokości w dimetrii ukośnej
- Ekierka 30°/60° — pomaga wykreślić osie izometrii nachylone o 30°
- Twardy ołówek — rysuje cienkie linie pomocnicze, które potem pogrubiamy
- Prostopadłościan — najprostsza bryła do ćwiczenia rysunku aksonometrycznego
Pojęcia
- Co to jest izometria?
- Odmiana aksonometrii, w której trzy osie są rozstawione co 120°, a wymiary odmierzamy bez skrótu.
- Pod jakim kątem do poziomu biegną pochylone osie izometrii?
- Pod kątem 30°.
- Jak biegnie oś wysokości w izometrii i w dimetrii ukośnej?
- Pionowo.
- Która ściana w dimetrii ukośnej ma prawdziwy kształt?
- Przednia — rysujemy ją tak jak w rzucie z przodu.
- Jaki skrót obowiązuje na osi głębokości w dimetrii ukośnej?
- 1:2 — odmierzamy połowę głębokości.
- Sześcian o krawędzi 4 cm w dimetrii ukośnej — ile mają krawędzie ukośne?
- 2 cm.
- Sześcian o krawędzi 4 cm w izometrii — ile mają jego krawędzie?
- Wszystkie 4 cm.
- Czym rysujemy krawędzie niewidoczne w aksonometrii?
- Cienką linią kreskową.
- Jaką linią rysujemy krawędzie widoczne?
- Linią ciągłą grubą.
- Od czego zaczynamy rysunek prostopadłościanu w dimetrii ukośnej?
- Od przedniej ściany w rzeczywistych wymiarach.
- Dlaczego w dimetrii ukośnej skracamy głębokość?
- Bez skrótu bryła wyglądałaby na nienaturalnie wydłużoną w głąb.
- Jakim przyborem najłatwiej narysować oś pod kątem 45°?
- Ekierką o kątach 45°, 45° i 90°.
Sprawdź się
1. Kąt między osiami w izometrii wynosi:
- 90°
- 135°
- 120°
- 60°
Pokaż odpowiedź
C. 120° — Trzy osie dzielą kąt pełny 360° na trzy równe części, więc każdy kąt między nimi ma 120°.
2. Która ściana prostopadłościanu w dimetrii ukośnej zachowuje prawdziwy kształt i wymiary?
- górna
- przednia
- boczna prawa
- tylna niewidoczna
Pokaż odpowiedź
B. przednia — Przednia ściana leży równolegle do płaszczyzny kartki, więc rysujemy ją jak w rzucie z przodu, bez zniekształceń.
3. Do czego rysunek aksonometryczny nadaje się NAJGORZEJ?
- instrukcji składania mebli
- pokazania wyglądu nowego wyrobu
- ilustracji w katalogu
- odczytu dokładnych wymiarów
Pokaż odpowiedź
D. odczytu dokładnych wymiarów — W aksonometrii kąty proste i niektóre długości są zniekształcone, więc dokładne wymiary bierzemy z rzutów prostokątnych.
4. Którym przyborem najwygodniej wykreślić oś pod kątem 45°?
- cyrklem
- krzywikiem
- ekierką 45°
- szablonem liter
Pokaż odpowiedź
C. ekierką 45° — Ekierka równoramienna ma dwa kąty po 45°, więc przyłożona do liniału od razu wyznacza właściwy kierunek.
5. Jak długi będzie w dimetrii ukośnej odcinek szerokości o wymiarze 80 mm?
- 40 mm
- 160 mm
- 20 mm
- 80 mm
Pokaż odpowiedź
D. 80 mm — Szerokość i wysokość leżą w płaszczyźnie przedniej ściany, której nie skracamy, więc zostaje pełny wymiar.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami