Włókna i tkaniny
Technika, klasa 5 · Inżynieria materiałowa
Najważniejsze w skrócie
Włókna naturalne dzielimy na roślinne (bawełna, len) i zwierzęce (wełna, jedwab). Bawełna dobrze wchłania wodę i jest przewiewna, wełna grzeje nawet wilgotna, len jest mocny i chłodzący.
Włókna sztuczne i syntetyczne (poliester, poliamid, elastan) powstają z surowców chemicznych. Są trwałe, szybko schną i mniej się mną, ale słabiej odprowadzają wilgoć. Dlatego wiele ubrań to mieszanki, np. bawełna z elastanem.
Metka podaje skład i sposób pielęgnacji za pomocą symboli: balia z liczbą to maksymalna temperatura prania, trójkąt to wybielanie, kwadrat z kółkiem to suszenie w suszarce, żelazko z kropkami to temperatura prasowania, kółko to czyszczenie chemiczne. Przekreślony symbol oznacza zakaz.
Ważne daty
- Balia z liczbą — maksymalna temperatura prania
- Trójkąt — wybielanie (przekreślony = zakaz)
- Kwadrat z kółkiem — suszenie w suszarce
- Żelazko z kropkami — temperatura prasowania
- Kółko — czyszczenie chemiczne
Ważne postacie
- Bawełna, len — włókna roślinne
- Wełna, jedwab — włókna zwierzęce
- Poliester, elastan — włókna syntetyczne
- Metka — skład i zasady pielęgnacji
Pojęcia
- Podaj dwa włókna roślinne.
- Bawełna i len.
- Podaj dwa włókna zwierzęce.
- Wełna i jedwab.
- Podaj dwa włókna syntetyczne.
- Poliester i poliamid.
- Jaką zaletę ma bawełna?
- Jest przewiewna i dobrze wchłania wodę.
- Jaką zaletę ma wełna?
- Grzeje nawet wtedy, gdy jest wilgotna.
- Po co dodaje się elastan?
- Żeby materiał był rozciągliwy i dobrze się układał.
- Co oznacza balia z liczbą 40 na metce?
- Prać w temperaturze maksymalnie 40°C.
- Co oznacza przekreślony symbol na metce?
- Zakaz — tej czynności wykonywać nie wolno.
- Co oznacza kwadrat z kołem na metce?
- Suszenie w suszarce bębnowej.
- Czego dotyczy trójkąt na metce?
- Wybielania.
- Jaką zaletę ma poliester?
- Szybko schnie, jest trwały i mało się mnie.
- Po co miesza się bawełnę z elastanem?
- Żeby połączyć przewiewność z rozciągliwością.
Sprawdź się
1. Które włókno jest roślinne?
- Wełna
- Bawełna
- Jedwab
- Poliester
Pokaż odpowiedź
B. Bawełna — Bawełna pochodzi z nasion krzewu bawełny, więc jest włóknem roślinnym. Wełna i jedwab mają pochodzenie zwierzęce, a poliester powstaje w fabryce.
2. Elastan dodaje się, żeby materiał był…
- Cieplejszy
- Rozciągliwy
- Sztywniejszy
- Cięższy
Pokaż odpowiedź
B. Rozciągliwy — Elastan zapewnia rozciągliwość.
3. Jedwab to włókno…
- Roślinne
- Zwierzęce
- Syntetyczne
- Sztuczne
Pokaż odpowiedź
B. Zwierzęce — Włókna zwierzęce to wełna i jedwab.
4. Trójkąt na metce dotyczy…
- Prania
- Wybielania
- Prasowania
- Suszenia
Pokaż odpowiedź
B. Wybielania — Przekreślony trójkąt oznacza zakaz wybielania.
5. Bawełna to włókno:
- Roślinne
- Zwierzęce
- Syntetyczne
- Mineralne
Pokaż odpowiedź
A. Roślinne — Zbierana z torebek nasiennych bawełny.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami