Budownictwo i materiały budowlane

Technika, klasa 6 · Technika w domu

Najważniejsze w skrócie

Dom buduje się warstwami, od dołu do góry. Najpierw wykop i fundamenty, które przenoszą ciężar budynku na grunt. Na fundamentach stawiamy ściany, na ścianach kładziemy strop, a całość zamyka dach chroniący przed deszczem i śniegiem.

Ściany nośne przenoszą ciężar stropu i dachu — nie wolno ich usuwać ani przebijać bez projektu. Ściany działowe tylko dzielą wnętrze na pomieszczenia i można je przestawić. To rozróżnienie jest najważniejsze przy każdym remoncie.

Materiały dobiera się do zadania. Beton i cegła przenoszą duże obciążenia, ale słabo trzymają ciepło. Styropian i wełna mineralna prawie nic nie uniosą, za to świetnie izolują. Dlatego mur robi się z cegły lub pustaka, a od zewnątrz dokleja warstwę ocieplenia.

Zaprawa murarska to mieszanka cementu, piasku i wody. Spaja cegły i wyrównuje ich nierówności. Beton to cement, piasek, żwir i woda — twardnieje kilka tygodni i najlepiej pracuje na ściskanie, dlatego wzmacnia się go stalowymi prętami, czyli zbrojeniem.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Stos cegieł
Cegła — podstawowy materiał budowlany od tysięcy lat (Autor: Fruggo, CC BY 1.0, źródło)

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Co robi fundament?
Przenosi ciężar całego budynku na grunt.
Czym różni się ściana nośna od działowej?
Nośna przenosi ciężar stropu i dachu, działowa tylko dzieli wnętrze.
Z czego składa się zaprawa murarska?
Z cementu, piasku i wody.
Z czego składa się beton?
Z cementu, piasku, żwiru i wody.
Po co betonowi zbrojenie?
Beton dobrze znosi ściskanie, a stalowe pręty przejmują rozciąganie.
Który materiał najlepiej izoluje ciepło: cegła czy styropian?
Styropian — za to nie przenosi obciążeń.
Co to jest więźba dachowa?
Drewniana konstrukcja nośna dachu, na której leży pokrycie.
Dlaczego nie wolno przebijać ściany nośnej?
Przenosi ciężar stropu i dachu — jej naruszenie grozi zawaleniem.
Jaka jest kolejność budowy domu?
Fundamenty, ściany, strop, dach.
Co to pustak i jaką ma przewagę nad cegłą pełną?
Element ścienny z pustymi komorami — jest lżejszy i lepiej izoluje ciepło.
Przed czym chroni izolacja przeciwwilgociowa fundamentu?
Przed podciąganiem wody z gruntu.
Co daje izolacja cieplna ściany?
Zmniejsza straty ciepła i koszt ogrzewania.

Sprawdź się

1. Fundament budynku:

  1. ociepla ściany
  2. przenosi ciężar budynku na grunt
  3. odprowadza wodę z dachu
  4. dzieli wnętrze na pokoje
Pokaż odpowiedź

B. przenosi ciężar budynku na grunt — Fundament rozkłada ciężar całej konstrukcji na grunt.

2. Zbrojenie w betonie przejmuje siły:

  1. ściskające
  2. rozciągające
  3. skręcające koło
  4. cieplne
Pokaż odpowiedź

B. rozciągające — Stalowe pręty przejmują rozciąganie, którego beton nie znosi.

3. Strop opiera się na…

  1. Ścianach działowych
  2. Ścianach nośnych
  3. Tynku
  4. Dachu
Pokaż odpowiedź

B. Ścianach nośnych — Dlatego ściany nośnej nie wolno usuwać.

4. Izolacja przeciwwilgociowa fundamentu chroni przed…

  1. Mrozem
  2. Podciąganiem wody z gruntu
  3. Wiatrem
  4. Hałasem
Pokaż odpowiedź

B. Podciąganiem wody z gruntu — Papa lub folia odcina mury od wilgoci z ziemi.

5. Który element przenosi obciążenie budynku na grunt?

  1. Dach
  2. Fundament
  3. Strop
  4. Ściana działowa
Pokaż odpowiedź

B. Fundament — Musi być posadowiony poniżej głębokości przemarzania.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami