Elementy elektroniczne i schematy

Technika, klasa 6 · Elektrotechnika

Najważniejsze w skrócie

Schemat elektryczny pokazuje połączenia, a nie wygląd urządzenia. Każdy element ma umowny symbol: opornik to prostokąt, dioda LED to trójkąt ze strzałkami, przełącznik to przerwana linia z ramieniem, źródło napięcia to dwie kreski różnej długości.

Dioda LED przewodzi prąd tylko w jednym kierunku i wymaga opornika ograniczającego prąd — bez niego przepala się natychmiast. Dłuższa nóżka diody to anoda (plus), krótsza to katoda (minus).

Elementy można łączyć szeregowo (jeden za drugim — przez wszystkie płynie ten sam prąd) albo równolegle (obok siebie — na każdym jest to samo napięcie). W szeregowym obwodzie przerwanie w jednym miejscu gasi wszystko, w równoległym pozostałe elementy działają dalej.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Rezystory z kolorowymi paskami
Rezystory — paski kolorów kodują wartość oporu (Autor: Nunikasi, CC BY-SA 3.0, źródło)

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Co pokazuje schemat elektryczny?
Połączenia elementów, a nie ich wygląd.
Do czego służy opornik przy diodzie LED?
Ogranicza prąd, żeby dioda się nie przepaliła.
Która nóżka diody LED to anoda?
Dłuższa — biegun dodatni.
Co się dzieje przy przerwaniu obwodu szeregowego?
Przestaje działać cały obwód.
Co jest wspólne w połączeniu równoległym?
Napięcie na każdym elemencie.
Co jest wspólne w połączeniu szeregowym?
Natężenie prądu płynącego przez elementy.
Jak oznaczamy ogniwo na schemacie?
Dwiema kreskami — dłuższa to plus.
Czy dioda LED przewodzi w obie strony?
Nie, tylko w jednym kierunku.
Która nóżka diody LED to katoda?
Krótsza — łączymy ją z minusem.
Jak rysujemy opornik na schemacie?
Jako prostokąt z dwoma wyprowadzeniami.
Co się stanie z diodą LED bez opornika?
Przepali się — nic nie ogranicza prądu.
Jak połączyć dwie diody, żeby świeciły niezależnie?
Równolegle, każdą z własnym wyłącznikiem.

Sprawdź się

1. Schemat elektryczny przedstawia:

  1. wygląd urządzenia
  2. połączenia elementów
  3. wymiary obudowy
  4. kolejność montażu obudowy
Pokaż odpowiedź

B. połączenia elementów — Schemat pokazuje logikę połączeń.

2. W połączeniu szeregowym przez elementy płynie:

  1. różny prąd
  2. ten sam prąd
  3. brak prądu
  4. prąd zmienny
Pokaż odpowiedź

B. ten sam prąd — Natężenie jest takie samo w całym obwodzie szeregowym.

3. Symbolem opornika na schemacie jest…

  1. Owalne koło
  2. Prostokąt
  3. Trójkąt
  4. Gwiazda
Pokaż odpowiedź

B. Prostokąt — Prostokąt z dwoma wyprowadzeniami oznacza opornik.

4. W połączeniu szeregowym wspólne dla wszystkich elementów jest…

  1. Napięcie zasilania
  2. Natężenie prądu
  3. Kolor
  4. Opór
Pokaż odpowiedź

B. Natężenie prądu — Prąd o tym samym natężeniu płynie przez każdy element po kolei.

5. Który element gromadzi ładunek?

  1. Duży rezystor
  2. Kondensator
  3. Dioda
  4. Przewód
Pokaż odpowiedź

B. Kondensator — Może potem oddać zgromadzoną energię.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami