Obróbka metali i tworzyw

Technika, klasa 6 · Technologia wytwarzania

Najważniejsze w skrócie

Metale obrabiamy piłką do metalu (drobne zęby, brzeszczot napięty w ramie), pilnikiem i wiertłem do metalu. Blachę tniemy nożycami do blachy. Pracę wykonujemy w rękawicach — krawędź cięcia jest ostra jak nóż.

Wiercąc w metalu, punktakiem robimy wgłębienie startowe, żeby wiertło nie uciekło. Wiercimy wolniej niż w drewnie i chłodzimy wiertło. Otwór odgratowujemy, bo zostaje ostry zadzior.

Termoplasty (polietylen, polipropylen, PET) miękną przy ogrzewaniu i można je formować wielokrotnie — to one nadają się do recyklingu. Duroplasty po utwardzeniu nie miękną ponownie. Tworzyw nie wolno przegrzewać, bo wydzielają szkodliwe opary.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Rysunek imadła ślusarskiego
Imadło — trzyma metal podczas piłowania i wiercenia (Autor: No machine-readable author provided. Ssire assumed (based on copyright claims)., Public domain, źródło)

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Czym tniemy pręt metalowy?
Piłką do metalu z drobnymi zębami.
Do czego służy punktak?
Robi wgłębienie, żeby wiertło nie uciekło.
Co to jest zadzior?
Ostra krawędź pozostała po wierceniu lub cięciu.
Czym trasujemy na metalu?
Rysikiem — ołówek nie zostawia śladu.
Co to jest termoplast?
Tworzywo, które mięknie przy ogrzewaniu.
Podaj przykład termoplastu.
Polietylen, polipropylen, PET.
Czym różni się duroplast od termoplastu?
Po utwardzeniu już nie mięknie.
Dlaczego nie wolno przegrzewać tworzyw?
Wydzielają szkodliwe opary.
Czym tniemy blachę?
Nożycami do blachy, w rękawicach.
Na czym polega odgratowanie?
Na usunięciu ostrego zadziora z krawędzi otworu.
Co dzieje się z duroplastem po podgrzaniu?
Nie mięknie — zwęgla się.
Dlaczego brzeszczot musi być napięty w ramie?
Żeby tnąć prosto i się nie złamać.

Sprawdź się

1. Do cięcia metalu służy piła o zębach:

  1. dużych
  2. drobnych
  3. falistych
  4. podwójnych
Pokaż odpowiedź

B. drobnych — Piłka do metalu ma gęste, drobne zęby.

2. Termoplast to tworzywo, które:

  1. nie topi się
  2. mięknie przy ogrzewaniu
  3. twardnieje na słońcu
  4. rozpuszcza się w wodzie
Pokaż odpowiedź

B. mięknie przy ogrzewaniu — Dlatego można je formować i przetwarzać wielokrotnie.

3. Krawędź świeżo ciętej blachy jest…

  1. Zaokrąglona
  2. Ostra jak nóż — pracujemy w rękawicach
  3. Miękka
  4. Bezpieczna
Pokaż odpowiedź

B. Ostra jak nóż — pracujemy w rękawicach — Krawędź trzeba dodatkowo spiłować lub odgratować.

4. Brzeszczot piłki do metalu musi być…

  1. Luźny
  2. Napięty w ramie
  3. Zgięty
  4. Bez zębów
Pokaż odpowiedź

B. Napięty w ramie — Napięty brzeszczot tnie prosto i nie łamie się.

5. Gwint wewnętrzny wykonujemy:

  1. Narzynką
  2. Gwintownikiem
  3. Pilnikiem
  4. Punktakiem
Pokaż odpowiedź

B. Gwintownikiem — Narzynką robimy gwint zewnętrzny na pręcie.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami