Bakterie — budowa i znaczenie

Bakterie to organizmy jednokomórkowe o bardzo prostej budowie: nie mają jądra komórkowego, a ich materiał genetyczny leży swobodnie w cytoplazmie. Komórkę otacza błona i ściana komórkowa, a wiele bakterii ma dodatkowo śluzową otoczkę oraz witki ułatwiające ruch. Ze względu na kształt wyróżniamy ziarniaki (kuliste), pałeczki, laseczki i przecinkowce. Bakterie rozmnażają się przez podział komórki, w sprzyjających warunkach nawet co dwadzieścia minut.

Bakterie żyją niemal wszędzie: w glebie, wodzie, powietrzu, a także w ciele człowieka. Wiele z nich jest pożytecznych — bakterie glebowe i rozkładające szczątki użyźniają glebę, bakterie fermentacji mlekowej pozwalają wytwarzać jogurt i kiszonki, a bakterie jelitowe pomagają w trawieniu i wytwarzają witaminy. Część bakterii jest jednak chorobotwórcza i wywołuje np. anginę, salmonellozę czy gruźlicę; leczy się je antybiotykami, które trzeba przyjmować dokładnie tak, jak zalecił lekarz.

Bakteria

Organizm jednokomórkowy bez jądra komórkowego.

Gdzie jest materiał genetyczny bakterii?

Swobodnie w cytoplazmie — nie ma jądra.

Kształty bakterii

Ziarniaki, pałeczki, laseczki, przecinkowce.

Witka

Struktura umożliwiająca bakterii poruszanie się.

Rozmnażanie bakterii

Przez podział komórki, bardzo szybko.

Przetrwalnik

Forma przetrwania bakterii w złych warunkach.

Bakterie pożyteczne

Użyźniają glebę, wytwarzają jogurt i kiszonki, pomagają w trawieniu.

Bakterie chorobotwórcze

Wywołują np. anginę, salmonellozę, gruźlicę.

Antybiotyk

Lek zwalczający bakterie; nie działa na wirusy.

Bakterie jelitowe

Pomagają trawić pokarm i wytwarzają witaminy.

Gdzie żyją bakterie?

W glebie, wodzie, powietrzu i w organizmach.

Jak chronić się przed bakteriami chorobotwórczymi?

Myć ręce, myć owoce i warzywa, dobrze gotować mięso.

1. Czego nie ma komórka bakterii?

1. Jądra komórkowego
2. Cytoplazmy
3. Błony komórkowej
4. Ściany komórkowej

2. Które bakterie są pożyteczne dla człowieka?

1. Bakterie fermentacji mlekowej
2. Bakterie gruźlicy
3. Bakterie tężca
4. Pałeczki salmonelli

3. Jak chronić się przed salmonellozą?

1. Dobrze gotować jajka i mięso oraz myć ręce
2. Pić więcej mleka
3. Unikać warzyw
4. Brać witaminy

4. Sinice to bakterie, które:

1. są zawsze chorobotwórcze
2. potrafią przeprowadzać fotosyntezę
3. żyją wyłącznie w jelicie
4. nie mają ściany komórkowej

5. Co to jest kolonia bakterii?

1. pojedyncza komórka bakterii
2. skupisko komórek powstałe z podziałów jednej bakterii
3. otoczka ochronna bakterii
4. rodzaj przetrwalnika