Królestwa organizmów — przegląd
Biologia, klasa 5 · Różnorodność organizmów
Najważniejsze w skrócie
Ten temat porównuje królestwa organizmów i pokazuje, czym się od siebie różnią. Świat żywy dzielimy na pięć królestw: bakterie, protisty, grzyby, rośliny i zwierzęta. Bakterie nie mają jądra komórkowego, protisty i grzyby je mają, a rośliny dodatkowo prowadzą fotosyntezę.
Kryteria podziału to: obecność jądra komórkowego, liczba komórek oraz sposób odżywiania (samożywny albo cudzożywny). Budowę, rozmnażanie i znaczenie poszczególnych grup omawiają osobne tematy: „Bakterie — budowa i znaczenie”, „Protisty” oraz „Grzyby i porosty”.

Pojęcia
- Bakterie
- Jednokomórkowe organizmy bez jądra; pożyteczne lub chorobotwórcze.
- Protisty
- Zwykle jednokomórkowe organizmy wodne (np. pantofelek, ameba, glony).
- Grzybnia
- Ciało grzyba zbudowane ze splecionych strzępek.
- Cudzożywność
- Odżywianie się gotowym pokarmem wytworzonym przez inne organizmy.
- Reducenci
- Organizmy rozkładające martwą materię (np. grzyby, bakterie gnilne).
- Penicylina
- Antybiotyk pozyskany z pleśni (grzyba).
- Ziarniak
- Bakteria o kulistym kształcie.
- Porost
- Organizm zbudowany z grzyba i glonu żyjących w symbiozie.
- Mikoryza
- Współżycie grzybni z korzeniami drzew, korzystne dla obu stron.
- Owocnik
- Widoczna część grzyba kapeluszowego, w której powstają zarodniki.
- Drożdże
- Jednokomórkowe grzyby wywołujące fermentację, np. wyrastanie ciasta.
- Sinice
- Bakterie zdolne do fotosyntezy; latem powodują zakwity wody.
Sprawdź się
1. Które organizmy nie mają jądra komórkowego?
- grzyby
- protisty
- rośliny
- bakterie
Pokaż odpowiedź
D. bakterie — Bakterie to organizmy bezjądrowe.
2. Bakteria o kulistym kształcie to:
- ziarniak
- pałeczka
- przecinkowiec
- śrubowiec
Pokaż odpowiedź
A. ziarniak — Ziarniaki są kuliste, pałeczki wydłużone, a śrubowce skręcone.
3. Grzyby rozmnażają się przede wszystkim przez:
- nasiona
- podział jądra
- zarodniki
- pączki kwiatowe
Pokaż odpowiedź
C. zarodniki — Zarodniki powstają w owocnikach i roznoszone są przez wiatr.
4. Który organizm jest przedstawicielem królestwa roślin?
- ameba
- brzoza
- pleśń
- pałeczka okrężnicy
Pokaż odpowiedź
B. brzoza — Brzoza to drzewo liściaste — samożywna roślina.
5. W jaki sposób rozprzestrzeniają się zarodniki grzybów?
- Np. za pomocą wiatru
- Wyłącznie poprzez wodę pitną
- Wyłącznie przez bezpośredni kontakt z człowiekiem
- Nie rozprzestrzeniają się
Pokaż odpowiedź
A. Np. za pomocą wiatru — Lekkie zarodniki grzybów są roznoszone na duże odległości np. przez wiatr lub zwierzęta.
Więcej pytań — razem 78 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami