Systematyka i różnorodność
Biologia, klasa 5 · Klasyfikacja
Najważniejsze w skrócie
Systematyka porządkuje organizmy w grupy: królestwo, typ/gromada, rząd, rodzina, rodzaj, gatunek. Podstawową jednostką jest gatunek. Nazwy gatunków zapisujemy po łacinie (dwuczłonowo).

Pojęcia
- Gatunek
- Podstawowa jednostka systematyczna; osobniki podobne, mogące mieć płodne potomstwo.
- Systematyka
- Nauka o klasyfikowaniu organizmów.
- Królestwo
- Największa jednostka klasyfikacji (np. rośliny, zwierzęta).
- Nazwa gatunkowa
- Dwuczłonowa, łacińska (np. Homo sapiens).
- Bioróżnorodność
- Różnorodność gatunków, ekosystemów i genów.
- Klucz do oznaczania
- Zestaw pytań pomagający rozpoznać gatunek.
- Karol Linneusz
- Twórca nowoczesnej systematyki.
- Cecha diagnostyczna
- Cecha odróżniająca dany gatunek.
- Rodzaj
- Jednostka grupująca blisko spokrewnione gatunki; pierwszy człon nazwy łacińskiej.
- Rodzina
- Jednostka systematyczna skupiająca spokrewnione rodzaje.
- Pięć królestw
- Bakterie, protisty, grzyby, rośliny i zwierzęta.
- Pokrewieństwo
- Stopień podobieństwa organizmów wynikający ze wspólnego pochodzenia.
Sprawdź się
1. Podstawowa jednostka systematyczna to:
- królestwo
- gatunek
- typ
- rodzina
Pokaż odpowiedź
B. gatunek — Gatunek to najmniejsza podstawowa jednostka.
2. Osobniki jednego gatunku:
- nie mogą się rozmnażać
- zawsze żyją same
- są roślinami
- mają płodne potomstwo
Pokaż odpowiedź
D. mają płodne potomstwo — Do jednego gatunku należą osobniki, które mogą się krzyżować i mieć płodne potomstwo. Krzyżówki różnych gatunków, jak muł, zwykle są bezpłodne.
3. Ile królestw wyróżniamy w szkolnej systematyce organizmów?
- pięć
- dwa
- trzy
- osiem
Pokaż odpowiedź
A. pięć — Są to bakterie, protisty, grzyby, rośliny i zwierzęta.
4. Ptaki i ssaki to przykłady jednostki systematycznej zwanej:
- gatunkiem
- rodzajem
- gromadą
- rodziną
Pokaż odpowiedź
C. gromadą — Gromada (typ) to szeroka jednostka systematyczna, np. gromada ptaków czy gromada ssaków.
5. Ile gatunków organizmów opisali dotychczas naukowcy?
- Około 1,5–2 milionów
- Około tysiąca
- Około stu
- Dokładnie 500 000 i ani jednego więcej
Pokaż odpowiedź
A. Około 1,5–2 milionów — Choć opisano ok. 1,5–2 mln gatunków, rzeczywista liczba gatunków żyjących na Ziemi jest szacowana na znacznie większą.
Więcej pytań — razem 78 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami