Mięczaki

Mięczaki mają miękkie, niesegmentowane ciało zbudowane z głowy, worka trzewiowego i nogi. Ciało okrywa płaszcz, który u wielu gatunków wytwarza wapienną muszlę. Dzielą się na trzy główne grupy: ślimaki, małże i głowonogi. Mięczaki wodne oddychają skrzelami, a lądowe — jamą płaszczową pełniącą rolę płuca.

Ślimaki mają wyraźną głowę z czułkami i jedną muszlę (u ślimaków nagich zanikłą); poruszają się falami skurczów nogi po warstwie śluzu. Małże nie mają głowy, mają dwuczęściową muszlę i filtrują wodę, oczyszczając ją — dlatego są wskaźnikami czystości wód. Głowonogi — ośmiornica, kalmar, mątwa — to najlepiej rozwinięte bezkręgowce: mają duże oczy, ramiona z przyssawkami i zdolność uczenia się.

Budowa mięczaka

Głowa, worek trzewiowy i noga; ciało okrywa płaszcz.

Płaszcz

Fałd skóry okrywający ciało mięczaka; wytwarza muszlę.

Muszla

Wapienna osłona wytwarzana przez płaszcz; chroni ciało.

Ślimaki

Mięczaki z wyraźną głową i jedną muszlą (czasem zanikłą).

Małże

Mięczaki bez głowy, z muszlą dwuczęściową; filtrują wodę.

Głowonogi

Ośmiornice, kalmary, mątwy — najlepiej rozwinięte bezkręgowce.

Tarka (radula)

Narząd ślimaka z drobnymi ząbkami — zeskrobuje pokarm.

Jama płaszczowa

Przestrzeń pod płaszczem; u ślimaków lądowych działa jak płuco.

Perła

Powstaje, gdy małż otacza masą perłową ciało obce, które dostało się pod płaszcz.

Małże jako filtratory

Przepuszczają wodę i wyłapują z niej zawiesinę — oczyszczają zbiornik.

Chmura atramentu

Obrona głowonogów — barwnik zasłania widoczność napastnikowi.

Ślimak nagi

Ślimak z zanikłą muszlą — musi żyć w miejscach wilgotnych.

1. Z czego zbudowane jest ciało mięczaka?

1. Z głowy, worka trzewiowego i nogi
2. Z głowy, tułowia i odwłoka z muszlą
3. Z głowy i odwłoka
4. Z czterech członów

2. Jak małże zdobywają pokarm?

1. Filtrują wodę
2. Polują
3. Zeskrobują glony
4. Prowadzą fotosyntezę

3. Dlaczego głowonogi uznaje się za najinteligentniejsze bezkręgowce?

1. Mają duży mózg i uczą się rozwiązywać zadania
2. Są największymi ze wszystkich bezkręgowców morskich
3. Żyją najdłużej
4. Mają najwięcej ramion

4. Jak broni się ośmiornica?

1. Wypuszcza chmurę atramentu i zmienia barwę
2. Wystrzeliwuje parzydełka ukryte na końcach ramion
3. Wydziela jad przez skórę
4. Zwija się w kulę

5. Małże odżywiają się przez:

1. polowanie
2. filtrowanie wody
3. zeskrobywanie glonów
4. pasożytnictwo