Skorupiaki

Skorupiaki to stawonogi żyjące głównie w wodzie: raki, kraby, krewetki, homary, a także lądowe stonogi murowe. Ich ciało pokrywa pancerz nasycony solami wapnia, twardy i nieelastyczny. Dlatego skorupiaki rosną skokowo — okresowo linieją, czyli zrzucają stary pancerz i szybko powiększają ciało, zanim nowy stwardnieje.

Ciało skorupiaka dzieli się na głowotułów i odwłok. Na głowie znajdują się dwie pary czułków, oczy (często osadzone na słupkach) i narządy gębowe. Odnóża są zróżnicowane: szczypce służą do chwytania i obrony, odnóża kroczne do chodzenia, a odnóża odwłokowe do pływania. Skorupiaki wodne oddychają skrzelami. Wiele z nich to padlinożercy — oczyszczają dno zbiorników.

Skorupiaki

Stawonogi wodne (i nieliczne lądowe) o pancerzu nasyconym wapniem.

Linienie

Zrzucanie starego pancerza, by móc urosnąć.

Głowotułów

Zrośnięta głowa z tułowiem — pierwszy odcinek ciała skorupiaka.

Czułki skorupiaka

Dwie pary — narządy czucia i węchu.

Szczypce

Przekształcona pierwsza para odnóży krocznych; chwytanie i obrona.

Oddychanie skorupiaków

Skrzelami, ukrytymi pod bokami pancerza.

Oczy na słupkach

Ruchome oczy raka — pozwalają patrzeć w wielu kierunkach.

Stonoga murowa

Skorupiak lądowy, żyjący w wilgotnych, ciemnych miejscach.

Rak jako wskaźnik

Żyje tylko w czystej, dobrze natlenionej wodzie.

Padlinożerca

Zwierzę odżywiające się martwymi szczątkami — np. wiele raków i krabów.

Pancerz

Sztywna osłona ciała; chroni, ale ogranicza wzrost.

Autotomia

Odrzucenie odnóża w razie zagrożenia; potem się odrasta.

1. Dlaczego skorupiaki linieją?

1. Bo sztywny pancerz nie rośnie razem z ciałem
2. Bo w ten sposób zmieniają barwę pancerza na nową
3. Bo pozbywają się pasożytów
4. Bo szykują się do zimy

2. Ile par czułków ma skorupiak?

1. Dwie
2. Jedną
3. Trzy
4. Nie ma czułków

3. Czym jest autotomia?

1. Odrzuceniem odnóża w razie zagrożenia
2. Zmianą płci
3. Zrzuceniem starego pancerza w czasie wzrostu
4. Sposobem oddychania

4. Kiedy skorupiak jest najbardziej narażony na atak?

1. Zaraz po linieniu, gdy pancerz jest miękki
2. Podczas pływania
3. W nocy
4. Gdy je pokarm

5. Skorupiaki oddychają:

1. płucami
2. skrzelami
3. tchawkami
4. skórą