Pierścienice

Biologia, klasa 6 · Bezkręgowce

Najważniejsze w skrócie

Pierścienice mają ciało podzielone na pierścienie, czyli segmenty. Należą do nich dżdżownice, pijawki i wieloszczety morskie. Segmenty powtarzają ten sam plan budowy, co ułatwia ruch i regenerację. Pierścienice mają zamknięty układ krwionośny, drabinkowy układ nerwowy oraz oddychają całą powierzchnią wilgotnej skóry.

Dżdżownica żyje w glebie i odżywia się szczątkami roślinnymi. Drążąc korytarze, spulchnia i napowietrza glebę, miesza jej warstwy i wzbogaca w próchnicę — dlatego jest bardzo pożyteczna dla rolnictwa. Porusza się dzięki skurczom mięśni i szczecinkom, które zaczepiają o podłoże. Pijawka pobiera krew i wydziela substancję zapobiegającą jej krzepnięciu; jest wykorzystywana w medycynie.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Dżdżownica w glebie
Dżdżownica (Autor: Michael Linnenbach, CC BY-SA 3.0, źródło)

Pojęcia

Pierścienice
Zwierzęta o ciele podzielonym na pierścienie (segmenty).
Segment
Powtarzalny odcinek ciała pierścienicy o tym samym planie budowy.
Szczecinki
Drobne wyrostki dżdżownicy zaczepiające o podłoże podczas ruchu.
Oddychanie dżdżownicy
Całą powierzchnią wilgotnej skóry.
Zamknięty układ krwionośny
Krew krąży wyłącznie w naczyniach, nie wylewa się do jam ciała.
Drabinkowy układ nerwowy
Zwoje nerwowe w każdym segmencie połączone pniami — jak szczeble drabiny.
Rola dżdżownic w glebie
Spulchniają, napowietrzają, mieszają warstwy i wzbogacają w próchnicę.
Siodełko
Zgrubienie na ciele dżdżownicy uczestniczące w rozmnażaniu.
Obojnak
Organizm mający jednocześnie narządy męskie i żeńskie — np. dżdżownica.
Pijawka
Pierścienica pobierająca krew; wydziela substancję hamującą jej krzepnięcie.
Wieloszczety
Morskie pierścienice o licznych szczecinkach na bocznych wyrostkach.
Dlaczego dżdżownice wychodzą po deszczu?
Woda wypełnia korytarze i utrudnia oddychanie przez skórę.

Sprawdź się

1. Co jest charakterystyczne dla pierścienic?

  1. Ciało podzielone na segmenty
  2. Muszla chroniąca miękkie ciało
  3. Osiem odnóży
  4. Skrzela
Pokaż odpowiedź

A. Ciało podzielone na segmenty — Ciało pierścienicy dzieli się na powtarzalne pierścienie, co widać po dżdżownicy — stąd nazwa grupy. Muszla chroni mięczaki, a te segmentów nie mają.

2. Jaki układ krwionośny mają pierścienice?

  1. Zamknięty
  2. Otwarty
  3. Nie mają go wcale
  4. Otwarty tylko u pijawek
Pokaż odpowiedź

A. Zamknięty — Krew krąży wyłącznie w naczyniach.

3. Układ nerwowy pierścienic nazywamy...

  1. Drabinkowym
  2. Siecią nerwową
  3. Rurowym
  4. Nie mają układu nerwowego
Pokaż odpowiedź

A. Drabinkowym — Zwoje w segmentach łączą pnie nerwowe.

4. Który zestaw to same pierścienice?

  1. Dżdżownica, pijawka, nereida
  2. Glista, owsik, tasiemiec uzbrojony
  3. Ślimak, małż, ośmiornica
  4. Pająk, kleszcz, skorpion
Pokaż odpowiedź

A. Dżdżownica, pijawka, nereida — Nereida to wieloszczet morski.

5. Ciało pierścienic jest:

  1. jednolite
  2. podzielone na segmenty
  3. okryte pancerzem
  4. spłaszczone grzbietobrzusznie
Pokaż odpowiedź

B. podzielone na segmenty — Ciało pierścienic składa się z wyraźnych segmentów ułożonych jeden za drugim, stąd nazwa typu. Spłaszczone grzbietobrzusznie są płazińce, na przykład tasiemiec.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami