Tkanki zwierzęce
Biologia, klasa 6 · Budowa zwierząt
Najważniejsze w skrócie
Organizm zwierzęcy zbudowany jest hierarchicznie: komórka — tkanka — narząd — układ narządów — organizm. Tkanka to zespół komórek o podobnej budowie, wykonujących wspólne zadanie. U zwierząt wyróżniamy cztery podstawowe rodzaje tkanek: nabłonkową, łączną, mięśniową i nerwową.
Tkanka nabłonkowa okrywa ciało i wyściela narządy — chroni i uczestniczy we wchłanianiu. Tkanka łączna to m.in. krew, kość, chrząstka i tkanka tłuszczowa; łączy, podpiera i transportuje. Tkanka mięśniowa kurczy się i wywołuje ruch: mięśnie szkieletowe działają zależnie od naszej woli, mięśnie gładkie narządów i mięsień sercowy — niezależnie. Tkanka nerwowa odbiera i przewodzi bodźce; jej komórka to neuron.
Pojęcia
- Poziomy organizacji organizmu
- Komórka → tkanka → narząd → układ narządów → organizm.
- Tkanka nabłonkowa
- Okrywa ciało i wyściela narządy; chroni i wchłania.
- Tkanka łączna
- Krew, kość, chrząstka, tkanka tłuszczowa — łączy, podpiera, transportuje.
- Tkanka mięśniowa
- Kurczy się i wywołuje ruch ciała oraz narządów.
- Tkanka nerwowa
- Odbiera, przewodzi i przetwarza bodźce; buduje ją neuron.
- Neuron
- Komórka nerwowa z długimi wypustkami przewodzącymi impulsy.
- Mięśnie szkieletowe
- Poprzecznie prążkowane, przyczepione do kości, zależne od woli.
- Mięśnie gładkie
- Budują ściany narządów wewnętrznych; kurczą się niezależnie od woli.
- Mięsień sercowy
- Poprzecznie prążkowany, ale pracuje niezależnie od naszej woli.
- Krew jako tkanka
- Tkanka łączna płynna — osocze z krwinkami i płytkami.
- Narząd
- Zespół tkanek pełniący określone zadanie, np. żołądek, serce.
- Układ narządów
- Zespół narządów współpracujących w jednej funkcji, np. układ pokarmowy.
Sprawdź się
1. Ile podstawowych rodzajów tkanek mają zwierzęta?
- Cztery
- Dwa
- Siedem
- Osiem
Pokaż odpowiedź
A. Cztery — Nabłonkowa, łączna, mięśniowa i nerwowa.
2. Komórka tkanki nerwowej to...
- Neuron
- Krwinka
- Miocyt
- Chondrocyt
Pokaż odpowiedź
A. Neuron — Ma długie wypustki przewodzące impulsy.
3. Do czego służy tkanka tłuszczowa?
- Magazynuje energię i chroni przed zimnem
- Przewodzi impulsy nerwowe z mózgu do mięśni
- Kurczy się
- Wchłania pokarm
Pokaż odpowiedź
A. Magazynuje energię i chroni przed zimnem — Tkanka tłuszczowa magazynuje energię i izoluje ciało przed utratą ciepła. Impulsy nerwowe przewodzi tkanka nerwowa, więc to zadanie neuronów, nie komórek tłuszczowych.
4. Co tworzy układ narządów?
- Narządy współpracujące w jednej funkcji
- Tkanki tego samego rodzaju połączone w całość
- Pojedyncze komórki
- Zbiór organizmów
Pokaż odpowiedź
A. Narządy współpracujące w jednej funkcji — Np. układ pokarmowy albo krwionośny.
5. Krew jest rodzajem tkanki:
- nabłonkowej
- łącznej
- mięśniowej
- nerwowej
Pokaż odpowiedź
B. łącznej — Krew zaliczamy do tkanki łącznej, bo jej komórki pływają w płynnej substancji międzykomórkowej — osoczu. Tkanka nabłonkowa jest zwarta i wyściela powierzchnie, więc krwi nie przypomina.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami