Okres dojrzewania

Dojrzewanie to czas przejścia z dzieciństwa w dorosłość, zwykle między 10. a 18. rokiem życia. Uruchamiają je hormony: przysadka pobudza jajniki i jądra do produkcji estrogenów i testosteronu. U dziewcząt rozwijają się piersi, poszerzają biodra i pojawia się pierwsza miesiączka; u chłopców mutuje głos, rosną zarost i mięśnie, pojawiają się pierwsze polucje. U obu płci następuje szybki skok wzrostu, rozwija się owłosienie i wzmaga praca gruczołów łojowych i potowych.

Zmiany dotyczą też psychiki: silniejsze emocje, potrzeba samodzielności, większe znaczenie rówieśników, poszukiwanie własnej tożsamości. Wszystko to jest normalne, choć tempo zmian jest bardzo indywidualne — porównywanie się z innymi nie ma sensu. W tym okresie szczególnie ważna jest higiena (codzienna kąpiel, czysta bielizna, dezodorant), sen, ruch i zdrowa dieta. O trudnościach warto rozmawiać z rodzicem, wychowawcą, pielęgniarką szkolną lub lekarzem.

Dojrzewanie

Okres przejścia z dzieciństwa w dorosłość, zwykle 10.–18. rok życia.

Co uruchamia dojrzewanie?

Hormony przysadki pobudzające jajniki i jądra.

Testosteron

Hormon męski; mutacja głosu, zarost, rozwój mięśni.

Estrogeny

Hormony żeńskie; rozwój piersi, poszerzenie bioder, cykl miesiączkowy.

Skok wzrostu

Okres najszybszego wzrastania w czasie dojrzewania.

Mutacja głosu

Obniżenie barwy głosu u chłopców wskutek wzrostu krtani.

Pierwsza miesiączka

Sygnał dojrzewania płciowego u dziewcząt.

Trądzik młodzieńczy

Skutek wzmożonej pracy gruczołów łojowych; wymaga łagodnej pielęgnacji.

Higiena w okresie dojrzewania

Codzienna kąpiel, czysta bielizna, dezodorant, mycie twarzy.

Zmiany psychiczne

Silniejsze emocje, potrzeba samodzielności, znaczenie rówieśników.

Indywidualne tempo

Każdy dojrzewa w swoim tempie — porównywanie się nie ma sensu.

Gdzie szukać pomocy?

U rodzica, wychowawcy, pielęgniarki szkolnej, psychologa lub lekarza.

1. Co uruchamia zmiany okresu dojrzewania?

1. Hormony
2. Zmiana diety
3. Wzrost wagi
4. Aktywność fizyczna

2. Dlaczego w tym okresie pojawia się trądzik?

1. Bo gruczoły łojowe pracują intensywniej
2. Bo brakuje witamin
3. Bo skóra się kurczy
4. Bo rośnie temperatura ciała

3. Jak dbać o higienę w tym okresie?

1. Codzienna kąpiel, czysta bielizna, dezodorant
2. Kąpiel raz w tygodniu
3. Tylko mycie rąk
4. Perfumy zamiast mycia

4. Czy silne wahania nastroju w dojrzewaniu są normalne?

1. Tak, wiążą się ze zmianami hormonalnymi
2. Nie, zawsze oznaczają chorobę
3. Tylko u chłopców
4. Tylko u dziewcząt

5. Pierwsza miesiączka to:

1. owulacja
2. menarche
3. menopauza
4. mutacja