Układ rozrodczy człowieka

Biologia, klasa 7 · Organizm człowieka

Najważniejsze w skrócie

Układ rozrodczy odpowiada za wydawanie potomstwa. U mężczyzny jądra wytwarzają plemniki i testosteron; plemniki dojrzewają w najądrzach i wraz z wydzielinami gruczołów tworzą nasienie. U kobiety jajniki wytwarzają komórki jajowe oraz estrogeny i progesteron. Co mniej więcej 28 dni dochodzi do owulacji — uwolnienia komórki jajowej do jajowodu.

Zapłodnienie, czyli połączenie plemnika z komórką jajową, następuje w jajowodzie. Powstała zygota dzieli się i zagnieżdża w błonie śluzowej macicy. Zarodek, a potem płód rozwija się przez około 9 miesięcy, odżywiany przez łożysko za pośrednictwem pępowiny i chroniony wodami płodowymi. Jeśli do zapłodnienia nie dojdzie, błona śluzowa macicy złuszcza się — to miesiączka. W czasie ciąży wszystko, co przyjmuje matka — alkohol, nikotyna, leki — może zaszkodzić dziecku.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami

Pojęcia

Jądra
Wytwarzają plemniki i testosteron.
Najądrze
Miejsce dojrzewania i magazynowania plemników.
Jajniki
Wytwarzają komórki jajowe oraz estrogeny i progesteron.
Jajowód
Przewód, w którym zwykle dochodzi do zapłodnienia.
Owulacja
Uwolnienie dojrzałej komórki jajowej z jajnika.
Zapłodnienie
Połączenie plemnika z komórką jajową; powstaje zygota.
Zygota
Pierwsza komórka nowego organizmu; ma komplet chromosomów.
Macica
Narząd, w którym rozwija się zarodek i płód.
Łożysko
Narząd wymiany substancji między krwią matki a krwią płodu.
Pępowina
Łączy płód z łożyskiem; przewodzi naczynia krwionośne.
Miesiączka
Złuszczenie błony śluzowej macicy, gdy nie doszło do zapłodnienia.
Ciąża
Rozwój dziecka w macicy; trwa około 9 miesięcy.

Sprawdź się

1. Gdzie powstają plemniki?

  1. W jądrach
  2. W najądrzach
  3. W prostacie
  4. W pęcherzu
Pokaż odpowiedź

A. W jądrach — Plemniki powstają w jądrach, gdzie temperatura jest nieco niższa niż w reszcie ciała. W najądrzach już tylko dojrzewają i są przechowywane.

2. Co powstaje w wyniku zapłodnienia?

  1. Zygota
  2. Plemnik
  3. Komórka jajowa
  4. Łożysko
Pokaż odpowiedź

A. Zygota — To pierwsza komórka nowego organizmu.

3. Czym jest miesiączka?

  1. Złuszczeniem błony śluzowej macicy
  2. Uwolnieniem komórki jajowej
  3. Zapłodnieniem
  4. Chorobą
Pokaż odpowiedź

A. Złuszczeniem błony śluzowej macicy — Występuje, gdy nie doszło do zapłodnienia.

4. Jaką rolę pełnią wody płodowe?

  1. Chronią płód przed wstrząsami i utratą ciepła
  2. Odżywiają go
  3. Dostarczają tlen
  4. Usuwają dwutlenek węgla
Pokaż odpowiedź

A. Chronią płód przed wstrząsami i utratą ciepła — Wody płodowe otaczają płód i amortyzują wstrząsy oraz chronią przed wychłodzeniem. Odżywianie i wymianę gazów zapewnia łożysko, a nie płyn.

5. Zapłodnienie zachodzi najczęściej w:

  1. macicy
  2. jajowodzie
  3. jajniku
  4. pochwie
Pokaż odpowiedź

B. jajowodzie — Zygota wędruje potem do macicy.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami