Ucho, słuch i równowaga

Ucho dzieli się na trzy części. Ucho zewnętrzne — małżowina i przewód słuchowy — zbiera fale dźwiękowe i kieruje je na błonę bębenkową. W uchu środkowym drgania błony przenoszą trzy kosteczki słuchowe: młoteczek, kowadełko i strzemiączko, które wzmacniają je i przekazują dalej. Trąbka słuchowa łączy ucho środkowe z gardłem i wyrównuje ciśnienie — dlatego przy zmianie wysokości pomaga przełykanie lub ziewanie.

W uchu wewnętrznym znajduje się ślimak wypełniony płynem; jego komórki zmysłowe zamieniają drgania na impulsy nerwowe biegnące nerwem słuchowym do mózgu. Tam też leży narząd równowagi: trzy kanały półkoliste ustawione w trzech płaszczyznach rejestrują ruchy i położenie głowy. Człowiek słyszy dźwięki mniej więcej od 16 do 20 000 Hz. Głośny hałas trwale niszczy komórki słuchowe, które się nie odnawiają — dlatego szkodzi słuchanie muzyki na maksymalnej głośności w słuchawkach.

Ucho zewnętrzne

Małżowina i przewód słuchowy — zbierają fale dźwiękowe.

Błona bębenkowa

Napięta błona drgająca pod wpływem fali dźwiękowej.

Kosteczki słuchowe

Młoteczek, kowadełko, strzemiączko — wzmacniają drgania.

Trąbka słuchowa

Łączy ucho środkowe z gardłem; wyrównuje ciśnienie.

Ślimak

Narząd ucha wewnętrznego zamieniający drgania na impulsy nerwowe.

Kanały półkoliste

Trzy kanały narządu równowagi; rejestrują ruch i położenie głowy.

Nerw słuchowy

Przewodzi impulsy ze ślimaka do mózgu.

Zakres słyszalności człowieka

Około 16–20 000 Hz.

Ultradźwięki

Dźwięki powyżej 20 000 Hz — słyszą je m.in. psy i nietoperze.

Hałas

Dźwięk uciążliwy lub szkodliwy; powyżej 85 dB niszczy słuch.

Dlaczego głuchota z hałasu jest trwała?

Bo komórki słuchowe ślimaka się nie odnawiają.

Ochrona słuchu

Umiarkowana głośność, przerwy od słuchawek, ochronniki przy hałasie.

1. Ile części ma ucho?

1. Trzy
2. Dwie
3. Cztery
4. Jedną

2. Do czego służy trąbka słuchowa?

1. Do wyrównywania ciśnienia w uchu środkowym
2. Do przewodzenia impulsów
3. Do wzmacniania dźwięku
4. Do utrzymania równowagi

3. Dlaczego w windzie lub samolocie „zatyka" uszy?

1. Bo zmienia się ciśnienie po obu stronach błony
2. Bo brakuje tlenu
3. Bo drga ślimak
4. Bo hałas uszkadza ucho

4. Do czego służy małżowina uszna?

1. Zbiera fale dźwiękowe i kieruje je do przewodu
2. Wzmacnia drgania
3. Chroni ślimaka
4. Utrzymuje równowagę

5. Receptory słuchu znajdują się w:

1. błonie bębenkowej
2. ślimaku
3. małżowinie
4. trąbce słuchowej