Uzależnienia i ich skutki

Uzależnienie to stan, w którym człowiek traci kontrolę nad zażywaniem substancji lub wykonywaniem czynności, mimo wyraźnych szkód. Nikotyna z papierosów i e-papierosów uzależnia bardzo szybko, uszkadza płuca i naczynia krwionośne oraz zwiększa ryzyko nowotworów; dym szkodzi także osobom w otoczeniu (bierne palenie). Alkohol uszkadza wątrobę, serce i mózg, a u młodych ludzi mózg wciąż się rozwija, więc szkody są większe — dlatego nie ma bezpiecznej dawki dla nastolatka.

Narkotyki i dopalacze niszczą układ nerwowy, a ich skład bywa nieznany, co grozi zatruciem lub śmiercią już po jednym użyciu. Uzależnić można się także od czynności: gier, mediów społecznościowych, hazardu. Objawy to zaniedbywanie nauki i znajomych, rozdrażnienie bez dostępu, ciągłe wydłużanie czasu. Presja rówieśnicza jest częstym powodem sięgnięcia po używki — pomaga wcześniej przygotowana, krótka odmowa i rozmowa z zaufaną osobą dorosłą.

Uzależnienie

Utrata kontroli nad zażywaniem substancji lub czynnością mimo szkód.

Nikotyna

Substancja uzależniająca z tytoniu; uzależnia bardzo szybko.

Bierne palenie

Wdychanie dymu tytoniowego przez osoby w otoczeniu palacza.

E-papieros

Też uzależnia — dostarcza nikotynę i substancje drażniące płuca.

Skutki alkoholu

Uszkodzenie wątroby, serca i mózgu; u nastolatków większe szkody.

Dopalacze

Substancje o nieznanym składzie; grożą zatruciem i śmiercią.

Uzależnienia behawioralne

Od gier, mediów społecznościowych, hazardu, zakupów.

Objawy uzależnienia

Zaniedbywanie obowiązków, rozdrażnienie bez dostępu, wydłużanie czasu.

Presja rówieśnicza

Nacisk grupy skłaniający do zachowań wbrew własnym przekonaniom.

Asertywna odmowa

Krótkie, stanowcze „nie" bez tłumaczenia się i przepraszania.

Głód substancji

Silna potrzeba zażycia; objaw uzależnienia fizycznego i psychicznego.

Gdzie szukać pomocy?

U rodzica, wychowawcy, psychologa szkolnego, w poradni lub na telefonie zaufania.

1. Czym jest uzależnienie?

1. Utratą kontroli nad substancją lub czynnością mimo szkód
2. Chwilową modą
3. Chorobą zakaźną
4. Cechą charakteru

2. Dlaczego alkohol szczególnie szkodzi nastolatkom?

1. Bo ich mózg wciąż się rozwija
2. Bo są lżejsi
3. Bo szybciej biegają
4. Bo mają mniej krwi

3. Który objaw wskazuje na uzależnienie od telefonu?

1. Rozdrażnienie bez dostępu i zaniedbywanie obowiązków
2. Korzystanie z telefonu w szkole
3. Posiadanie wielu aplikacji
4. Granie raz w tygodniu

4. Czy uzależnienie da się wyleczyć?

1. Tak, ale wymaga to pomocy specjalistów i czasu
2. Nie, nigdy
3. Tak, samo mija
4. Tylko u dorosłych

5. Bierne palenie:

1. jest nieszkodliwe
2. szkodzi tak samo jak palenie czynne w wielu aspektach
3. dotyczy tylko dorosłych
4. zwiększa odporność