Dowody ewolucji

Ewolucja to proces stopniowych zmian organizmów w kolejnych pokoleniach. Najbardziej bezpośrednich dowodów dostarczają skamieniałości — zachowane w skałach szczątki lub ślady dawnych organizmów. Formy przejściowe, takie jak praptak Archaeopteryx łączący cechy gadów i ptaków, pokazują, jak jedne grupy powstawały z innych.

Dowodem są też narządy homologiczne — o wspólnym planie budowy, choć pełniące różne funkcje: kończyna człowieka, skrzydło nietoperza i płetwa wieloryba mają ten sam układ kości. Narządy analogiczne, jak skrzydło owada i ptaka, pełnią podobną funkcję przy odmiennej budowie. O pokrewieństwie świadczą również narządy szczątkowe (u człowieka wyrostek robaczkowy, mięśnie poruszające małżowiną uszną), podobieństwo wczesnych zarodków kręgowców oraz — najmocniej — podobieństwo DNA: im bliżej spokrewnione gatunki, tym bardziej podobny materiał genetyczny.

Ewolucja

Proces stopniowych zmian organizmów w kolejnych pokoleniach.

Skamieniałość

Zachowane w skałach szczątki lub ślady dawnego organizmu.

Forma przejściowa

Organizm łączący cechy dwóch grup, np. Archaeopteryx.

Archaeopteryx

Praptak — miał zęby i pazury jak gad oraz pióra jak ptak.

Narządy homologiczne

Ten sam plan budowy, różne funkcje — świadczą o pokrewieństwie.

Przykład homologii

Kończyna człowieka, skrzydło nietoperza, płetwa wieloryba.

Narządy analogiczne

Podobna funkcja, inna budowa — np. skrzydło owada i ptaka.

Narząd szczątkowy

Pozostałość narządu, który utracił funkcję.

Szczątkowe u człowieka

Wyrostek robaczkowy, mięśnie małżowiny usznej, kość ogonowa.

Dowody z zarodków

Wczesne zarodki kręgowców są do siebie bardzo podobne.

Dowody z DNA

Im bliższe pokrewieństwo, tym większe podobieństwo DNA.

Paleontologia

Nauka o organizmach dawnych epok, badająca skamieniałości.

1. Czym jest ewolucja?

1. Procesem stopniowych zmian organizmów w pokoleniach
2. Rozwojem jednego osobnika
3. Zmianą pogody
4. Wymieraniem gatunków wyłącznie

2. Które narządy są homologiczne?

1. Kończyna człowieka i skrzydło nietoperza
2. Skrzydło owada i ptaka
3. Oko człowieka i oko ośmiornicy
4. Płetwa ryby i płetwa delfina wyłącznie

3. Który dowód pokrewieństwa jest dziś najmocniejszy?

1. Podobieństwo DNA
2. Podobieństwo barwy
3. Podobna wielkość ciała
4. Podobne środowisko życia

4. Płetwa wieloryba i ręka człowieka to przykład...

1. Homologii
2. Analogii
3. Narządów szczątkowych
4. Mutacji

5. Kończyna człowieka i płetwa wieloryba to narządy:

1. analogiczne
2. homologiczne
3. szczątkowe
4. niezależne