Pochodzenie człowieka

Biologia, klasa 8 · Ewolucja

Najważniejsze w skrócie

Człowiek rozumny (Homo sapiens) należy do ssaków naczelnych. Najbliżej spokrewnionym z nami gatunkiem jest szympans — nasze DNA jest w około 98% podobne. Nie pochodzimy jednak od małp człekokształtnych żyjących dziś; mamy z nimi wspólnego przodka, który żył kilka milionów lat temu w Afryce.

Cechy, które wyróżniają człowieka, to dwunożność i wyprostowana postawa, przeciwstawny kciuk umożliwiający precyzyjny chwyt, duży mózg oraz mowa artykułowana. Do najważniejszych kopalnych przedstawicieli naszej linii należą australopiteki (m.in. słynna Lucy), Homo habilis — twórca pierwszych narzędzi, Homo erectus — który opanował ogień i wywędrował z Afryki, oraz neandertalczyk, żyjący w Europie równolegle z Homo sapiens. Wszyscy współcześni ludzie należą do jednego gatunku, a różnice między nami są niewielkie.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Rekonstrukcja australopiteka
Australopitek (Autor: 120, CC BY 2.5, źródło)

Pojęcia

Homo sapiens
Człowiek rozumny — gatunek wszystkich współczesnych ludzi.
Naczelne
Rząd ssaków, do którego należą małpy i człowiek.
Najbliższy krewny człowieka
Szympans — około 98% podobieństwa DNA.
Czy człowiek pochodzi od szympansa?
Nie — mamy wspólnego przodka.
Dwunożność
Poruszanie się na dwóch kończynach; wyprostowana postawa.
Przeciwstawny kciuk
Umożliwia precyzyjny chwyt i posługiwanie się narzędziami.
Australopitek
Wczesny przedstawiciel linii człowieka; chodził na dwóch nogach.
Lucy
Słynny szkielet australopiteka znaleziony w Etiopii.
Homo habilis
Człowiek zręczny — twórca pierwszych narzędzi kamiennych.
Homo erectus
Człowiek wyprostowany — opanował ogień, wywędrował z Afryki.
Neandertalczyk
Gatunek żyjący w Europie równolegle z człowiekiem rozumnym.
Kolebka ludzkości
Afryka — tam powstała linia człowieka.

Sprawdź się

1. Do jakiej grupy ssaków należy człowiek?

  1. Do naczelnych
  2. Do gryzoni
  3. Do drapieżnych
  4. Do owadożernych
Pokaż odpowiedź

A. Do naczelnych — Razem z małpami.

2. Na jakim kontynencie powstała linia człowieka?

  1. W Afryce
  2. W Europie
  3. W Azji
  4. W Australii
Pokaż odpowiedź

A. W Afryce — Stamtąd ludzie rozeszli się po świecie.

3. Co osiągnął Homo erectus?

  1. Opanował ogień i wywędrował z Afryki
  2. Wynalazł pismo
  3. Udomowił konia
  4. Zbudował pierwsze miasta
Pokaż odpowiedź

A. Opanował ogień i wywędrował z Afryki — Nazwa znaczy „człowiek wyprostowany".

4. Jak zmieniała się objętość mózgu w linii człowieka?

  1. Rosła
  2. Malała
  3. Nie zmieniała się
  4. Zmieniała się losowo
Pokaż odpowiedź

A. Rosła — Największy mózg ma Homo sapiens.

5. Człowiek należy do rzędu:

  1. gryzoni
  2. naczelnych
  3. drapieżnych
  4. parzystokopytnych
Pokaż odpowiedź

B. naczelnych — Wraz z małpami i lemurami.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami