Populacja i jej cechy

Biologia, klasa 8 · Ekologia

Najważniejsze w skrócie

Populacja to zespół osobników jednego gatunku żyjących w tym samym czasie na określonym terenie i mogących się ze sobą rozmnażać. Opisujemy ją za pomocą cech, których nie ma pojedynczy osobnik: liczebności (liczby osobników), zagęszczenia (liczby osobników na jednostkę powierzchni), rozrodczości, śmiertelności, struktury wiekowej i struktury przestrzennej.

Liczebność populacji zmienia się w czasie: rośnie, gdy rozrodczość przewyższa śmiertelność, a maleje w odwrotnej sytuacji. Ogranicza ją pojemność środowiska — dostępność pokarmu, wody, kryjówek i miejsc rozrodu. Osobniki mogą rozmieszczać się równomiernie, losowo albo skupiskowo; skupiska, jak stada czy ławice, ułatwiają obronę przed drapieżnikami i zdobywanie pokarmu. Struktura wiekowa wiele mówi o przyszłości populacji: przewaga osobników młodych zapowiada wzrost liczebności, przewaga starych — jej spadek.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Stado zwierząt jednego gatunku
Populacja (Autor: nieznany, CC BY-SA 3.0, źródło)

Pojęcia

Populacja
Osobniki jednego gatunku żyjące w tym samym czasie i miejscu.
Liczebność
Liczba osobników w populacji.
Zagęszczenie
Liczba osobników na jednostkę powierzchni lub objętości.
Rozrodczość
Liczba osobników przybywających w wyniku rozmnażania.
Śmiertelność
Liczba osobników ubywających w danym czasie.
Struktura wiekowa
Udział osobników młodych, dojrzałych i starych.
Struktura przestrzenna
Rozmieszczenie osobników: równomierne, losowe lub skupiskowe.
Pojemność środowiska
Maksymalna liczebność, jaką środowisko może utrzymać.
Kiedy populacja rośnie?
Gdy rozrodczość przewyższa śmiertelność.
Zaleta życia w stadzie
Łatwiejsza obrona przed drapieżnikami i zdobywanie pokarmu.
Wada dużego zagęszczenia
Silniejsza konkurencja i szybsze szerzenie chorób.
Gatunek
Osobniki podobne, mogące mieć płodne potomstwo.

Sprawdź się

1. Czym jest populacja?

  1. Osobnikami jednego gatunku żyjącymi w tym samym miejscu i czasie
  2. Wszystkimi organizmami lasu
  3. Zespołem różnych gatunków
  4. Środowiskiem życia
Pokaż odpowiedź

A. Osobnikami jednego gatunku żyjącymi w tym samym miejscu i czasie — Mogą się ze sobą rozmnażać.

2. Czym jest pojemność środowiska?

  1. Największą liczebnością, jaką środowisko może utrzymać
  2. Powierzchnią terenu
  3. Liczbą gatunków
  4. Ilością wody
Pokaż odpowiedź

A. Największą liczebnością, jaką środowisko może utrzymać — Zależy od pokarmu, wody i schronień.

3. Co jest wadą dużego zagęszczenia?

  1. Silniejsza konkurencja i szybsze szerzenie chorób
  2. Trudniejsza obrona
  3. Brak partnerów do rozrodu
  4. Mniejsza rozrodczość zawsze
Pokaż odpowiedź

A. Silniejsza konkurencja i szybsze szerzenie chorób — Zasoby dzielą się na więcej osobników.

4. Dlaczego populacja nie rośnie w nieskończoność?

  1. Bo ogranicza ją pojemność środowiska
  2. Bo osobniki przestają się rozmnażać z wiekiem
  3. Bo zmienia się klimat co roku
  4. Bo maleje ich rozmiar
Pokaż odpowiedź

A. Bo ogranicza ją pojemność środowiska — Brakuje pokarmu i miejsca.

5. Populację tworzą osobniki:

  1. różnych gatunków
  2. jednego gatunku z danego terenu
  3. wszystkich zwierząt lasu
  4. roślin i zwierząt razem
Pokaż odpowiedź

B. jednego gatunku z danego terenu — Muszą móc się ze sobą krzyżować.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami