Zależności między organizmami

Organizmy żyjące obok siebie wchodzą w liczne zależności. Konkurencja pojawia się, gdy różne osobniki potrzebują tych samych zasobów — pokarmu, wody, światła czy miejsca; jest tym ostrzejsza, im bardziej podobne są ich wymagania. Drapieżnictwo polega na zabijaniu i zjadaniu innego organizmu; drapieżniki ograniczają liczebność ofiar i eliminują osobniki słabe. Roślinożerność to zjadanie roślin, a pasożytnictwo — życie kosztem żywiciela, któremu pasożyt szkodzi, ale zwykle go nie zabija.

Nie wszystkie zależności są niekorzystne. Symbioza (mutualizm) przynosi obu stronom korzyść: porost to współżycie grzyba i glonu, brodawki korzeniowe roślin motylkowatych goszczą bakterie wiążące azot, a pszczoła zapylająca kwiat dostaje nektar. Komensalizm to zależność, w której jeden organizm korzysta, a drugi nic nie traci — jak ptak zjadający resztki po drapieżniku. Zależności te tworzą sieć powiązań, dzięki której ekosystem pozostaje w równowadze.

Konkurencja

Rywalizacja o te same zasoby: pokarm, wodę, światło, miejsce.

Drapieżnictwo

Zabijanie i zjadanie innego organizmu.

Rola drapieżników

Ograniczają liczebność ofiar i eliminują osobniki słabe.

Roślinożerność

Zjadanie roślin lub ich części.

Pasożytnictwo

Życie kosztem żywiciela, któremu pasożyt szkodzi.

Przykłady pasożytów

Tasiemiec, glista ludzka, kleszcz, jemioła.

Symbioza (mutualizm)

Współżycie korzystne dla obu stron.

Porost

Symbioza grzyba i glonu.

Bakterie brodawkowe

Żyją w korzeniach roślin motylkowatych i wiążą azot.

Komensalizm

Jeden organizm korzysta, drugi nic nie traci.

Zależności pokarmowe

Tworzą łańcuchy i sieci troficzne.

Równowaga ekosystemu

Utrzymuje ją sieć wzajemnych zależności między gatunkami.

1. Czym jest konkurencja?

1. Rywalizacją o te same zasoby
2. Zjadaniem innego organizmu
3. Współżyciem korzystnym dla obu stron
4. Życiem kosztem żywiciela

2. Na czym polega pasożytnictwo?

1. Na życiu kosztem żywiciela, któremu pasożyt szkodzi
2. Na wzajemnej korzyści
3. Na zabijaniu ofiary od razu
4. Na braku wpływu na drugi organizm

3. Jaką korzyść daje roślinie bakteria brodawkowa?

1. Dostarcza jej związków azotu
2. Dostarcza wodę
3. Chroni przed owadami
4. Wytwarza jej cukry

4. Kwiat i zapylająca go pszczoła to przykład...

1. Symbiozy
2. Pasożytnictwa
3. Drapieżnictwa
4. Konkurencji

5. Mikoryza to przykład:

1. pasożytnictwa
2. mutualizmu
3. konkurencji
4. drapieżnictwa