Jony — kationy i aniony
Chemia, klasa 7 · Wnętrze materii
Najważniejsze w skrócie
Atom jest elektrycznie obojętny, bo ma tyle samo protonów co elektronów. Gdy odda elektron, zostaje mu nadmiar protonów i staje się jonem dodatnim — kationem. Gdy przyjmie elektron, zyskuje nadmiar ładunku ujemnego i staje się anionem.
Metale oddają elektrony i tworzą kationy (Na⁺, Mg²⁺, Al³⁺), a niemetale je przyjmują i tworzą aniony (Cl⁻, O²⁻, S²⁻). Przyciąganie między kationem a anionem to wiązanie jonowe — tak zbudowana jest sól kuchenna NaCl. Rozpuszczone w wodzie jony mogą się poruszać, dlatego taki roztwór przewodzi prąd elektryczny.

Pojęcia
- Co to jest jon?
- atom lub grupa atomów z ładunkiem elektrycznym
- Kation
- jon dodatni — powstaje, gdy atom odda elektrony
- Anion
- jon ujemny — powstaje, gdy atom przyjmie elektrony
- Jakie jony tworzą metale?
- kationy, bo łatwo oddają elektrony
- Jakie jony tworzą niemetale?
- aniony, bo przyjmują elektrony
- Zapis jonu sodu
- Na⁺ — sód oddał jeden elektron
- Zapis jonu chlorkowego
- Cl⁻ — chlor przyjął jeden elektron
- Ile elektronów ma jon Mg²⁺?
- 10 — magnez ma 12 protonów i oddał 2 elektrony
- Między czym powstaje wiązanie jonowe?
- między metalem a niemetalem
- Dlaczego jon ma ładunek?
- liczba protonów różni się od liczby elektronów
- Co to jest elektrolit?
- substancja, która w roztworze rozpada się na jony i przewodzi prąd
- Ładunek jonu glinu
- Al³⁺ — glin oddaje trzy elektrony
Sprawdź się
1. Czym jest jon?
- atomem lub grupą atomów z ładunkiem elektrycznym
- atomem bez jądra
- cząsteczką wody
- rodzajem pierwiastka
Pokaż odpowiedź
A. atomem lub grupą atomów z ładunkiem elektrycznym — Jon powstaje, gdy atom straci albo zyska elektrony i przestaje być obojętny.
2. Który jon tworzy sód?
- Na⁺
- Na⁻
- Na²⁺
- Na²⁻
Pokaż odpowiedź
A. Na⁺ — Sód to metal z jednym elektronem walencyjnym, więc oddaje go i tworzy Na⁺.
3. Jakie jony tworzą kryształ soli kuchennej NaCl?
- Na⁺ i Cl⁻
- Na⁻ i Cl⁺
- Na²⁺ i Cl²⁻
- N⁺ i Cl⁻
Pokaż odpowiedź
A. Na⁺ i Cl⁻ — Sód oddaje elektron chlorowi, a powstałe jony układają się w siatkę krystaliczną.
4. Który zapis oznacza kation wapnia?
- Ca²⁺
- Ca²⁻
- Ca⁻
- C²⁺
Pokaż odpowiedź
A. Ca²⁺ — Wapń oddaje dwa elektrony walencyjne.
5. Który zapis przedstawia anion?
- Na⁺
- Mg²⁺
- Cl⁻
- NH₄⁺
Pokaż odpowiedź
C. Cl⁻ — Ujemny ładunek oznacza przyjęcie elektronów.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami