Jony — kationy i aniony

Chemia, klasa 7 · Wnętrze materii

Najważniejsze w skrócie

Atom jest elektrycznie obojętny, bo ma tyle samo protonów co elektronów. Gdy odda elektron, zostaje mu nadmiar protonów i staje się jonem dodatnim — kationem. Gdy przyjmie elektron, zyskuje nadmiar ładunku ujemnego i staje się anionem.

Metale oddają elektrony i tworzą kationy (Na⁺, Mg²⁺, Al³⁺), a niemetale je przyjmują i tworzą aniony (Cl⁻, O²⁻, S²⁻). Przyciąganie między kationem a anionem to wiązanie jonowe — tak zbudowana jest sól kuchenna NaCl. Rozpuszczone w wodzie jony mogą się poruszać, dlatego taki roztwór przewodzi prąd elektryczny.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Model jonu azotanowego(V) z chmurą ładunku ujemnego
Jon azotanowy(V) NO₃⁻ (model) (Autor: Benjah-bmm27, Public domain, źródło)

Pojęcia

Co to jest jon?
atom lub grupa atomów z ładunkiem elektrycznym
Kation
jon dodatni — powstaje, gdy atom odda elektrony
Anion
jon ujemny — powstaje, gdy atom przyjmie elektrony
Jakie jony tworzą metale?
kationy, bo łatwo oddają elektrony
Jakie jony tworzą niemetale?
aniony, bo przyjmują elektrony
Zapis jonu sodu
Na⁺ — sód oddał jeden elektron
Zapis jonu chlorkowego
Cl⁻ — chlor przyjął jeden elektron
Ile elektronów ma jon Mg²⁺?
10 — magnez ma 12 protonów i oddał 2 elektrony
Między czym powstaje wiązanie jonowe?
między metalem a niemetalem
Dlaczego jon ma ładunek?
liczba protonów różni się od liczby elektronów
Co to jest elektrolit?
substancja, która w roztworze rozpada się na jony i przewodzi prąd
Ładunek jonu glinu
Al³⁺ — glin oddaje trzy elektrony

Sprawdź się

1. Czym jest jon?

  1. atomem lub grupą atomów z ładunkiem elektrycznym
  2. atomem bez jądra
  3. cząsteczką wody
  4. rodzajem pierwiastka
Pokaż odpowiedź

A. atomem lub grupą atomów z ładunkiem elektrycznym — Jon powstaje, gdy atom straci albo zyska elektrony i przestaje być obojętny.

2. Który jon tworzy sód?

  1. Na⁺
  2. Na⁻
  3. Na²⁺
  4. Na²⁻
Pokaż odpowiedź

A. Na⁺ — Sód to metal z jednym elektronem walencyjnym, więc oddaje go i tworzy Na⁺.

3. Jakie jony tworzą kryształ soli kuchennej NaCl?

  1. Na⁺ i Cl⁻
  2. Na⁻ i Cl⁺
  3. Na²⁺ i Cl²⁻
  4. N⁺ i Cl⁻
Pokaż odpowiedź

A. Na⁺ i Cl⁻ — Sód oddaje elektron chlorowi, a powstałe jony układają się w siatkę krystaliczną.

4. Który zapis oznacza kation wapnia?

  1. Ca²⁺
  2. Ca²⁻
  3. Ca⁻
  4. C²⁺
Pokaż odpowiedź

A. Ca²⁺ — Wapń oddaje dwa elektrony walencyjne.

5. Który zapis przedstawia anion?

  1. Na⁺
  2. Mg²⁺
  3. Cl⁻
  4. NH₄⁺
Pokaż odpowiedź

C. Cl⁻ — Ujemny ładunek oznacza przyjęcie elektronów.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami