Masa cząsteczkowa i skład procentowy

Masę cząsteczkową obliczamy, dodając masy atomowe wszystkich atomów we wzorze — pamiętając, że indeks mnoży masę danego pierwiastka. Wynik podajemy w unitach (u).

Skład procentowy mówi, jaką część masy związku stanowi dany pierwiastek: dzielimy jego łączną masę w cząsteczce przez masę cząsteczkową i mnożymy przez 100%. Suma wszystkich procentów zawsze daje 100%.

Masa atomowa

Masa atomu wyrażona w unitach (u); odczytujemy ją z układu okresowego.

Unit (u)

Atomowa jednostka masy — mniej więcej masa jednego atomu wodoru.

Masa cząsteczkowa

Suma mas atomowych wszystkich atomów tworzących cząsteczkę.

Masa cząsteczkowa wody H₂O

2 · 1 u + 16 u = 18 u.

Masa cząsteczkowa dwutlenku węgla CO₂

12 u + 2 · 16 u = 44 u.

Skład procentowy — wzór

%pierwiastka = (masa pierwiastka w cząsteczce : masa cząsteczkowa) · 100%.

Ile procent wody stanowi tlen?

16 : 18 · 100% ≈ 88,9%.

Suma procentów w składzie związku

Zawsze 100% — to dobra kontrola obliczeń.

Co oznacza indeks we wzorze?

Liczbę atomów danego pierwiastka w cząsteczce, np. H₂SO₄ ma cztery atomy tlenu.

Co oznacza współczynnik przed wzorem?

Liczbę cząsteczek, np. 3H₂O to trzy cząsteczki wody.

Masy atomowe wybranych pierwiastków

H = 1 u, C = 12 u, N = 14 u, O = 16 u, S = 32 u, Ca = 40 u.

Po co liczy się skład procentowy?

Żeby ocenić, ile użytecznego pierwiastka zawiera nawóz, ruda albo suplement.

1. Masę cząsteczkową obliczamy, dodając:

1. masy atomowe wszystkich atomów w cząsteczce
2. liczby atomowe pierwiastków
3. liczby neutronów
4. wartościowości pierwiastków

2. Ile wynosi masa cząsteczkowa kwasu siarkowego(VI) H₂SO₄?

1. 98 u
2. 82 u
3. 96 u
4. 100 u

3. Suma procentów wszystkich pierwiastków w związku wynosi:

1. 100%
2. 50%
3. tyle, ile jest pierwiastków
4. zależy od masy cząsteczkowej

4. Ile wynosi masa cząsteczkowa metanu CH₄?

1. 16 u
2. 12 u
3. 20 u
4. 13 u

5. Masa cząsteczkowa CO₂ wynosi:

1. 28 u
2. 32 u
3. 44 u
4. 46 u