Wiązania chemiczne i wartościowość

Atomy łączą się, bo dążą do konfiguracji gazu szlachetnego — ośmiu elektronów walencyjnych (a wodór i hel do dwóch). Gdy atomy dzielą się elektronami, powstaje wiązanie kowalencyjne; gdy metal oddaje elektrony niemetalowi, powstają jony i wiązanie jonowe.

Wartościowość mówi, ile wiązań tworzy atom danego pierwiastka. Znając wartościowości, ustalamy wzór związku metodą na krzyż: wartościowość jednego pierwiastka staje się indeksem przy drugim.

Wiązanie kowalencyjne

Atomy niemetali dzielą się wspólnymi parami elektronowymi.

Wiązanie kowalencyjne spolaryzowane

Wspólna para elektronów jest przesunięta w stronę atomu o większej elektroujemności, np. w H₂O i HCl.

Wiązanie jonowe

Metal oddaje elektrony niemetalowi; powstałe jony przyciągają się siłami elektrostatycznymi, np. NaCl.

Reguła oktetu

Atomy dążą do ośmiu elektronów walencyjnych — konfiguracji najbliższego gazu szlachetnego.

Wartościowość

Liczba wiązań, jakie tworzy atom pierwiastka w związku chemicznym.

Wartościowość tlenu i wodoru

Tlen zwykle II, wodór zawsze I.

Metoda krzyżowa

Wartościowość jednego pierwiastka zapisujemy jako indeks przy drugim, a następnie skracamy.

Wzór sumaryczny

Podaje rodzaj i liczbę atomów, np. H₂SO₄ — nic nie mówi o układzie wiązań.

Wzór strukturalny

Pokazuje wiązania jako kreski, np. H—O—H dla wody.

Elektroujemność

Zdolność atomu do przyciągania elektronów wiązania; największą ma fluor.

Wiązanie podwójne

Dwie wspólne pary elektronowe, np. w cząsteczce tlenu O=O.

Dlaczego gazy szlachetne są jednoatomowe?

Mają już komplet elektronów walencyjnych, więc nie potrzebują tworzyć wiązań.

1. Wiązanie kowalencyjne polega na:

1. utworzeniu wspólnych par elektronowych
2. całkowitym oddaniu elektronów
3. przyciąganiu jąder atomowych
4. wymianie protonów

2. W cząsteczce chlorowodoru HCl występuje wiązanie:

1. kowalencyjne spolaryzowane
2. jonowe
3. metaliczne
4. wodorowe zamiast chemicznego

3. Jaką wartościowość ma siarka w związku H₂S?

1. II
2. IV
3. VI
4. I

4. Dlaczego gazy szlachetne występują jako pojedyncze atomy?

1. bo mają już komplet elektronów walencyjnych
2. bo są zbyt ciężkie
3. bo mają dodatni ładunek
4. bo nie mają elektronów

5. Jakie wiązanie występuje w chlorku sodu?

1. Kowalencyjne
2. Jonowe
3. Metaliczne
4. Wodorowe