Równania reakcji i prawo zachowania masy

Równanie reakcji to zapis przemiany: po lewej stronie strzałki stoją substraty, po prawej produkty. Strzałka czyta się „przemienia się w”. Prawo zachowania masy mówi, że masa substratów równa się masie produktów — atomy tylko zmieniają partnerów, żaden nie znika ani nie powstaje z niczego.

Dlatego równanie trzeba uzgodnić: po obu stronach musi być tyle samo atomów każdego pierwiastka. Robimy to, dobierając współczynniki przed wzorami — nigdy nie wolno zmieniać indeksów dolnych, bo to zmieniłoby samą substancję. Przykład: 2H₂ + O₂ → 2H₂O, czyli cztery atomy wodoru i dwa tlenu po każdej stronie.

Co stoi po lewej stronie równania reakcji?

substraty — substancje, które reagują

Co stoi po prawej stronie równania reakcji?

produkty — substancje, które powstają

Prawo zachowania masy

masa substratów równa się masie produktów

Kto sformułował prawo zachowania masy?

Antoine Lavoisier

Co znaczy uzgodnić równanie?

dobrać współczynniki tak, by po obu stronach było tyle samo atomów każdego pierwiastka

Co wolno zmieniać przy uzgadnianiu?

tylko współczynniki przed wzorami

Czego nie wolno zmieniać przy uzgadnianiu?

indeksów dolnych we wzorach — zmieniłyby substancję

Uzgodnione równanie spalania wodoru

2H₂ + O₂ → 2H₂O

Co oznacza współczynnik 2 przed H₂O?

dwie cząsteczki wody

Uzgodnione równanie rozkładu wody

2H₂O → 2H₂ + O₂

Co się dzieje z atomami podczas reakcji?

nie znikają — łączą się w nowy sposób

Reakcja syntezy

z kilku substratów powstaje jeden produkt

1. Jak nazywamy substancje stojące po lewej stronie strzałki?

1. substraty
2. produkty
3. katalizatory
4. roztwory

2. Co wolno zmieniać podczas uzgadniania równania?

1. współczynniki przed wzorami
2. indeksy dolne we wzorach
3. symbole pierwiastków
4. kierunek strzałki

3. Spalono 12 g węgla i użyto 32 g tlenu. Ile powstanie tlenku węgla(IV)?

1. 44 g
2. 32 g
3. 12 g
4. 20 g

4. Dlaczego w zamkniętej kolbie masa po reakcji się nie zmienia?

1. żaden atom nie może uciec ani wejść
2. reakcja nie zachodzi
3. waga jest niedokładna
4. powietrze wypełnia ubytek

5. Jaki współczynnik uzgodni równanie H₂ + O₂ → H₂O?

1. 2H₂ + O₂ → 2H₂O
2. H₂ + 2O₂ → H₂O
3. H₂ + O₂ → 2H₂O
4. 2H₂ + 2O₂ → H₂O