Woda i roztwory
Chemia, klasa 7 · Rozpuszczanie
Najważniejsze w skrócie
Woda to bardzo dobry rozpuszczalnik — rozpuszcza wiele substancji, tworząc roztwory. W roztworze substancja rozpuszczana to substancja rozpuszczona, a ta, w której się rozpuszcza (najczęściej woda), to rozpuszczalnik. Nie wszystko rozpuszcza się w wodzie — np. olej i piasek nie.
Roztwór, w którym można jeszcze rozpuścić więcej substancji, jest nienasycony. Gdy substancja przestaje się rozpuszczać, roztwór jest nasycony. Rozpuszczanie można przyśpieszyć: mieszając, rozdrabniając substancję i podnosząc temperaturę. Ilość substancji w roztworze opisuje stężenie.

Pojęcia
- Roztwór
- Jednorodna mieszanina substancji rozpuszczonej i rozpuszczalnika.
- Rozpuszczalnik
- Substancja, w której coś się rozpuszcza (często woda).
- Substancja rozpuszczona
- To, co rozpuściliśmy (np. sól, cukier).
- Roztwór nasycony
- Nie rozpuści już więcej substancji.
- Roztwór nienasycony
- Można rozpuścić w nim jeszcze więcej.
- Co przyśpiesza rozpuszczanie?
- Mieszanie, rozdrabnianie, wyższa temperatura.
- Stężenie procentowe
- Masa substancji rozpuszczonej zawarta w 100 g roztworu, podana w procentach.
- Rozpuszczalność
- Największa masa substancji, jaką można rozpuścić w 100 g wody w danej temperaturze.
- Zawiesina
- Mieszanina niejednorodna, w której cząstki z czasem opadają, np. mąka w wodzie.
- Emulsja
- Mieszanina dwóch niemieszających się cieczy, np. oleju z wodą.
- Woda destylowana
- Woda pozbawiona rozpuszczonych soli i innych substancji.
- Obieg wody w przyrodzie
- Krążenie wody: parowanie, skraplanie, opady i spływ do zbiorników.
Sprawdź się
1. Woda jest dobrym:
- metalem
- kwasem
- gazem
- rozpuszczalnikiem
Pokaż odpowiedź
D. rozpuszczalnikiem — Rozpuszcza wiele substancji.
2. Co przyśpiesza rozpuszczanie?
- ochłodzenie
- większe grudki
- mieszanie
- nakrycie
Pokaż odpowiedź
C. mieszanie — Mieszanie i wyższa temperatura.
3. Ile soli zawiera 200 g 10-procentowego roztworu soli?
- 10 g
- 30 g
- 20 g
- 100 g
Pokaż odpowiedź
C. 20 g — Stężenie 10% oznacza 10 g soli na każde 100 g roztworu, więc w 200 g jest 20 g. Odpowiedź 10 g byłaby poprawna dla 100 g roztworu, nie dla 200 g.
4. Zawiesina to mieszanina, w której:
- wszystko rozpuszcza się całkowicie
- występuje tylko gaz
- nie ma rozpuszczalnika
- cząstki są rozproszone i z czasem opadają
Pokaż odpowiedź
D. cząstki są rozproszone i z czasem opadają — Np. mąka wymieszana z wodą po chwili opada na dno.
5. Jak zmienia się rozpuszczalność gazu w wodzie przy wzroście ciśnienia?
- rośnie
- maleje
- nie zmienia się
- spada do zera
Pokaż odpowiedź
A. rośnie — Dlatego woda gazowana jest zamknięta w butelce pod ciśnieniem.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami