Składniki żywności

Pokarm dostarcza organizmowi trzech głównych składników odżywczych: białek, cukrów (węglowodanów) i tłuszczów. Białka są budulcem ciała (mięso, jajka, rośliny strączkowe). Cukry, np. glukoza i skrobia, są głównym źródłem energii (pieczywo, owoce). Tłuszcze to zapas energii i budulec (oleć, masło, orzechy).

Składniki żywności można wykrywać prostymi testami: skrobia barwi się na granatowo pod wpływem jodyny, a tłuszcz pozostawia tłustą plamę na papierze. Poza tym organizm potrzebuje witamin, składników mineralnych i wody. Zrównoważona dieta zawiera wszystkie te składniki we właściwych proporcjach.

Główne składniki odżywcze

Białka, cukry (węglowodany), tłuszcze.

Białka

Budulec ciała (mięso, jajka, strączki).

Cukry (węglowodany)

Główne źródło energii (pieczywo, owoce).

Tłuszcze

Zapas energii i budulec (masło, orzechy).

Wykrywanie skrobi

Jodyna barwi skrobię na granatowo.

Wykrywanie tłuszczu

Zostawia tłustą plamę na papierze.

Glukoza

Cukier prosty o wzorze C₆H₁₂O₆ — szybkie źródło energii.

Sacharoza

Cukier złożony C₁₂H₂₂O₁₁, czyli zwykły cukier stołowy.

Skrobia

Cukier złożony gromadzony przez rośliny, np. w ziemniakach i zbożach.

Denaturacja białka

Trwała zmiana budowy białka pod wpływem temperatury, kwasu lub alkoholu.

Reakcja ksantoproteinowa

Wykrywanie białka: z kwasem azotowym(V) daje żółte zabarwienie.

Konserwanty

Dodatki do żywności przedłużające jej trwałość.

1. Który składnik jest głównym budulcem ciała?

1. białka
2. cukry
3. woda
4. witaminy

2. Tłuszcz na papierze zostawia:

1. granatową plamę
2. nic
3. kryształki
4. tłustą plamę

3. Skrobia i celuloza to:

1. białka
2. tłuszcze
3. witaminy
4. cukry złożone

4. Który tłuszcz jest w temperaturze pokojowej cieczą?

1. masło
2. smalec
3. twarda margaryna
4. olej roślinny

5. Czym wykrywamy skrobię?

1. Wodą wapienną
2. Płynem Lugola
3. Fenoloftaleiną
4. Oranżem metylowym