Sole

Chemia, klasa 8 · Chemia nieorganiczna

Najważniejsze w skrócie

Sole to związki zbudowane z metalu (lub grupy amonowej) i reszty kwasowej. Najbardziej znana to sól kuchenna — chlorek sodu (NaCl). Sole powstają m.in. w reakcji zobojętniania kwasu z zasadą, a także w reakcji metalu z kwasem. Wiele soli dobrze rozpuszcza się w wodzie.

Sole są bardzo powszechne i użyteczne: chlorek sodu przyprawia potrawy i konserwuje żywność, węglan wapnia buduje muszle i skały (wapień), a inne sole są nawozami. Nazwa soli pochodzi od kwasu — od kwasu solnego pochodzą chlorki, od siarkowego siarczany, od węglowego węglany.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Kryształy chlorku sodu
Chlorek sodu (Autor: Didier Descouens, CC BY-SA 4.0, źródło)

Pojęcia

Sól (chem.)
Związek metalu z resztą kwasową.
NaCl
Chlorek sodu — sól kuchenna.
Jak powstaje sól?
Np. w reakcji kwasu z zasadą (zobojętnianie).
Chlorki
Sole pochodzące od kwasu solnego.
Siarczany
Sole pochodzące od kwasu siarkowego.
Węglan wapnia
Buduje muszle i wapień (CaCO₃).
Azotany(V)
Sole kwasu azotowego(V), np. KNO₃ — stosowane jako nawozy.
Reakcja strąceniowa
Reakcja, w której powstaje trudno rozpuszczalny osad.
Gips
Siarczan(VI) wapnia — używany w budownictwie i medycynie.
Soda oczyszczona
Wodorowęglan sodu NaHCO₃ — używany w kuchni i przy zgadze.
Dysocjacja soli
Rozpad soli w wodzie na kationy metalu i aniony reszty kwasowej.
Metal + kwas
Metal aktywny z kwasem daje sól i wodór, np. Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂.

Sprawdź się

1. Sól kuchenna to:

  1. NaOH
  2. HCl
  3. H₂O
  4. NaCl
Pokaż odpowiedź

D. NaCl — Sól kuchenna to chlorek sodu NaCl: metal sód połączony z resztą kwasu solnego. NaOH to wodorotlenek sodu, czyli żrąca zasada, mimo że też zawiera sód.

2. Jak może powstać sól?

  1. woda + woda
  2. gaz + światło
  3. kwas + zasada
  4. metal + metal
Pokaż odpowiedź

C. kwas + zasada — Zobojętnianie kwasu z zasadą.

3. Co powstaje w reakcji HCl z NaOH?

  1. NaClO i wodór
  2. tlenek sodu i kwas
  3. chlorek sodu i woda
  4. kwas podchlorawy
Pokaż odpowiedź

C. chlorek sodu i woda — To zobojętnianie: reszta kwasowa łączy się z metalem, a H⁺ z OH⁻ daje wodę, czyli NaCl + H₂O. Wodór się tu nie wydziela, bo sód jest już związany w zasadzie, a nie w postaci metalu.

4. Gips to:

  1. chlorek sodu
  2. węglan sodu
  3. siarczan(VI) wapnia
  4. azotan(V) potasu
Pokaż odpowiedź

C. siarczan(VI) wapnia — Używany w budownictwie i przy usztywnianiu złamań.

5. Reakcja HCl + NaOH daje:

  1. NaCl i H₂O
  2. NaClO i H₂
  3. Na i Cl₂
  4. NaOH₂
Pokaż odpowiedź

A. NaCl i H₂O — To zobojętnianie — powstaje sól i woda.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami