Ruch jednostajnie przyspieszony

Fizyka, klasa 7 · Kinematyka

Najważniejsze w skrócie

W ruchu jednostajnie przyspieszonym prędkość rośnie równomiernie: w każdej sekundzie przybywa jej tyle samo. Miarą tego przyrostu jest przyspieszenie a = Δv/t, mierzone w metrach na sekundę do kwadratu (m/s²).

Przyspieszenie 2 m/s² znaczy, że co sekundę prędkość rośnie o 2 m/s. Wykres prędkości od czasu jest wtedy linią prostą wznoszącą się, a droga rośnie coraz szybciej i wynosi s = a·t²/2 przy starcie z miejsca. Spadek swobodny to szczególny przypadek: g ≈ 10 m/s².

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Krzywa Wieża w Pizie
Krzywa Wieża w Pizie (Autor: Softeis, CC BY-SA 3.0, źródło)

Pojęcia

Wzór na przyspieszenie
a = Δv / t — przyrost prędkości podzielony przez czas
Jednostka przyspieszenia
metr na sekundę do kwadratu (m/s²)
Co oznacza a = 3 m/s²?
co sekundę prędkość rośnie o 3 m/s
Wykres v(t) w ruchu jednostajnie przyspieszonym
linia prosta wznosząca się
Wykres v(t) w ruchu jednostajnym
linia pozioma — prędkość stała
Droga w ruchu przyspieszonym ze startu z miejsca
s = a · t² / 2
Prędkość po czasie t przy starcie z miejsca
v = a · t
Przyspieszenie ziemskie g
około 10 m/s² (dokładniej 9,81 m/s²)
Co to jest opóźnienie?
przyspieszenie skierowane przeciwnie do ruchu — hamowanie
Jak poznać opóźnienie po znaku przyspieszenia?
przyspieszenie jest ujemne, prędkość maleje
Co pokazuje pole pod wykresem v(t)?
przebytą drogę
Ruch jednostajnie przyspieszony — co jest stałe?
przyspieszenie, a nie prędkość

Sprawdź się

1. Co oznacza przyspieszenie 2 m/s²?

  1. co sekundę prędkość rośnie o 2 m/s
  2. ciało przebywa 2 m w każdej sekundzie
  3. prędkość wynosi stale 2 m/s
  4. ciało zatrzymuje się po 2 sekundach
Pokaż odpowiedź

A. co sekundę prędkość rośnie o 2 m/s — Przyspieszenie mówi o przyroście prędkości w każdej sekundzie, nie o samej prędkości.

2. Rowerzysta rusza z przyspieszeniem 1,5 m/s². Jaką prędkość ma po 6 s?

  1. 9 m/s
  2. 4 m/s
  3. 7,5 m/s
  4. 0,25 m/s
Pokaż odpowiedź

A. 9 m/s — v = a · t = 1,5 · 6 = 9 m/s.

3. Ile wynosi przyspieszenie ziemskie w przybliżeniu?

  1. 10 m/s²
  2. 1 m/s²
  3. 100 m/s²
  4. 9,81 km/s²
Pokaż odpowiedź

A. 10 m/s² — W zadaniach szkolnych przyjmujemy g ≈ 10 m/s²; dokładna wartość to 9,81 m/s².

4. Ciało porusza się ze stałą prędkością. Jakie ma przyspieszenie?

  1. zero
  2. 1 m/s²
  3. 10 m/s²
  4. równe prędkości
Pokaż odpowiedź

A. zero — Skoro prędkość się nie zmienia, jej przyrost wynosi zero.

5. Samochód rozpędza się od 0 do 20 m/s w 5 s. Jego przyspieszenie wynosi:

  1. 2 m/s²
  2. 4 m/s²
  3. 25 m/s²
  4. 100 m/s²
Pokaż odpowiedź

B. 4 m/s² — a = Δv ÷ t = 20 ÷ 5 = 4 m/s².

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami