Ruch jednostajnie przyspieszony
Fizyka, klasa 7 · Kinematyka
Najważniejsze w skrócie
W ruchu jednostajnie przyspieszonym prędkość rośnie równomiernie: w każdej sekundzie przybywa jej tyle samo. Miarą tego przyrostu jest przyspieszenie a = Δv/t, mierzone w metrach na sekundę do kwadratu (m/s²).
Przyspieszenie 2 m/s² znaczy, że co sekundę prędkość rośnie o 2 m/s. Wykres prędkości od czasu jest wtedy linią prostą wznoszącą się, a droga rośnie coraz szybciej i wynosi s = a·t²/2 przy starcie z miejsca. Spadek swobodny to szczególny przypadek: g ≈ 10 m/s².

Pojęcia
- Wzór na przyspieszenie
- a = Δv / t — przyrost prędkości podzielony przez czas
- Jednostka przyspieszenia
- metr na sekundę do kwadratu (m/s²)
- Co oznacza a = 3 m/s²?
- co sekundę prędkość rośnie o 3 m/s
- Wykres v(t) w ruchu jednostajnie przyspieszonym
- linia prosta wznosząca się
- Wykres v(t) w ruchu jednostajnym
- linia pozioma — prędkość stała
- Droga w ruchu przyspieszonym ze startu z miejsca
- s = a · t² / 2
- Prędkość po czasie t przy starcie z miejsca
- v = a · t
- Przyspieszenie ziemskie g
- około 10 m/s² (dokładniej 9,81 m/s²)
- Co to jest opóźnienie?
- przyspieszenie skierowane przeciwnie do ruchu — hamowanie
- Jak poznać opóźnienie po znaku przyspieszenia?
- przyspieszenie jest ujemne, prędkość maleje
- Co pokazuje pole pod wykresem v(t)?
- przebytą drogę
- Ruch jednostajnie przyspieszony — co jest stałe?
- przyspieszenie, a nie prędkość
Sprawdź się
1. Co oznacza przyspieszenie 2 m/s²?
- co sekundę prędkość rośnie o 2 m/s
- ciało przebywa 2 m w każdej sekundzie
- prędkość wynosi stale 2 m/s
- ciało zatrzymuje się po 2 sekundach
Pokaż odpowiedź
A. co sekundę prędkość rośnie o 2 m/s — Przyspieszenie mówi o przyroście prędkości w każdej sekundzie, nie o samej prędkości.
2. Rowerzysta rusza z przyspieszeniem 1,5 m/s². Jaką prędkość ma po 6 s?
- 9 m/s
- 4 m/s
- 7,5 m/s
- 0,25 m/s
Pokaż odpowiedź
A. 9 m/s — v = a · t = 1,5 · 6 = 9 m/s.
3. Ile wynosi przyspieszenie ziemskie w przybliżeniu?
- 10 m/s²
- 1 m/s²
- 100 m/s²
- 9,81 km/s²
Pokaż odpowiedź
A. 10 m/s² — W zadaniach szkolnych przyjmujemy g ≈ 10 m/s²; dokładna wartość to 9,81 m/s².
4. Ciało porusza się ze stałą prędkością. Jakie ma przyspieszenie?
- zero
- 1 m/s²
- 10 m/s²
- równe prędkości
Pokaż odpowiedź
A. zero — Skoro prędkość się nie zmienia, jej przyrost wynosi zero.
5. Samochód rozpędza się od 0 do 20 m/s w 5 s. Jego przyspieszenie wynosi:
- 2 m/s²
- 4 m/s²
- 25 m/s²
- 100 m/s²
Pokaż odpowiedź
B. 4 m/s² — a = Δv ÷ t = 20 ÷ 5 = 4 m/s².
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami