Krajobraz nadmorski
Geografia, klasa 5 · Krajobrazy Polski
Najważniejsze w skrócie
Polskie wybrzeże Morza Bałtyckiego ma około 500 kilometrów długości i jest w większości niskie oraz piaszczyste. Fale i wiatr nieustannie je zmieniają: w jednych miejscach morze niszczy brzeg, tworząc strome klify, jak na Wolinie, w innych usypuje plaże, mierzeje i wydmy. Ruchome wydmy Słowińskiego Parku Narodowego przesuwają się nawet o kilka metrów rocznie i zasypują las.
Charakterystyczne formy wybrzeża to mierzeja — wąski wał piasku odcinający zatokę od morza, oraz powstały za nią zalew, na przykład Zalew Wiślany. Bałtyk jest morzem chłodnym i mało zasolonym, bo wpada do niego wiele rzek, a połączenie z oceanem jest wąskie. Ludzie żyją tu z rybołówstwa, przeładunku towarów w portach Gdańska, Gdyni i Szczecina oraz z turystyki, która latem ożywia nadmorskie miejscowości.
Pojęcia
- Wybrzeże Polski
- Około 500 km brzegu Morza Bałtyckiego, w większości niskie i piaszczyste.
- Brzeg klifowy
- Stromy, urwisty brzeg podcinany przez fale, np. na Wolinie.
- Plaża
- Pas piasku między linią morza a wydmami.
- Ruchome wydmy
- Wędrujące wydmy w Słowińskim Parku Narodowym.
- Mierzeja
- Wąski wał piasku odcinający zatokę od morza.
- Zalew
- Zbiornik odcięty od morza mierzeją, np. Zalew Wiślany.
- Zasolenie Bałtyku
- Niskie — wpada do niego wiele rzek.
- Główne porty Polski
- Gdańsk, Gdynia, Szczecin, Świnoujście.
- Półwysep Helski
- Wąski pas lądu wcinający się w Zatokę Gdańską.
- Latarnia morska
- Wieża wskazująca statkom bezpieczną drogę.
- Abrazja
- Niszczenie brzegu przez fale morskie.
- Sosna nadmorska
- Drzewo utrwalające wydmy swoim systemem korzeniowym.
Sprawdź się
1. Na której wyspie leży Woliński Park Narodowy?
- Wolin
- Uznam
- Sobieszewska
- Hel
Pokaż odpowiedź
A. Wolin — Park chroni nadmorski klif, jeziora i zagrodę pokazową żubrów.
2. Które miasto jest dużym polskim portem?
- Gdynia
- Lublin
- Katowice
- Rzeszów
Pokaż odpowiedź
A. Gdynia — Dużym portem jest Gdynia nad Zatoką Gdańską. Lublin leży w głębi kraju i portu morskiego mieć nie może.
3. Z czego głównie żyją mieszkańcy wybrzeża?
- Z rybołówstwa, portów i turystyki
- Z górnictwa
- Z hodowli owiec
- Z uprawy winorośli i drzew oliwnych
Pokaż odpowiedź
A. Z rybołówstwa, portów i turystyki — Latem najważniejsza jest turystyka.
4. Ruchome wydmy znajdują się w parku narodowym:
- Wolińskim
- Słowińskim
- Kampinoskim
- Wigierskim
Pokaż odpowiedź
B. Słowińskim — Ruchome wydmy leżą w Słowińskim Parku Narodowym nad jeziorem Łebsko. Woliński Park chroni klif, a nie wędrujące piaski.
5. Dawna zatoka morska odcięta od morza mierzeją tworzy jezioro ___.
- rynnowe
- przybrzeżne
- kraterowe
- polodowcowe
Pokaż odpowiedź
B. przybrzeżne — Tak powstały Łebsko i Gardno na Wybrzeżu Słowińskim.
Więcej pytań — razem 64 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami