Krajobraz wyżynny

Wyżyny to obszary leżące powyżej 300 metrów nad poziomem morza, ale nie tak wysokie i strome jak góry. W Polsce ciągną się pasem na południu kraju: Wyżyna Śląska, Wyżyna Krakowsko-Częstochowska, Wyżyna Kielecka i Wyżyna Lubelska. Rzeźba jest tu urozmaicona — pojawiają się garby, doliny i wąwozy wcięte w miękkie skały.

Wyżynę Krakowsko-Częstochowską budują skały wapienne, w których woda wyrzeźbiła jaskinie, skalne bramy i strzeliste ostańce, na przykład Maczugę Herkulesa. Takie formy nazywamy krajobrazem krasowym. Na wapiennych wzgórzach średniowieczni budowniczowie postawili warownie tworzące Szlak Orlich Gniazd. Na Wyżynie Lubelskiej leżą urodzajne gleby lessowe, w których deszcz wyżłobił głębokie wąwozy — uprawia się tam pszenicę, buraki cukrowe i chmiel.

Wyżyny Polski

Pas wyżyn na południu kraju: Śląska, Krakowsko-Częstochowska, Kielecka, Lubelska.

Wyżyna Krakowsko-Częstochowska

Wyżyna zbudowana ze skał wapiennych, ze skałkami i jaskiniami.

Kras

Rzeźba powstała przez rozpuszczanie skał wapiennych przez wodę.

Maczuga Herkulesa

Słynny wapienny ostaniec w Ojcowskim Parku Narodowym.

Jaskinia

Podziemna pustka wyżłobiona przez wodę w wapieniu.

Stalaktyt

Naciek zwisający ze stropu jaskini.

Stalagmit

Naciek wyrastający z dna jaskini.

Szlak Orlich Gniazd

Trasa łącząca zamki na skałach Jury Krakowsko-Częstochowskiej.

Less

Żyzna, pylasta gleba Wyżyny Lubelskiej.

Wąwóz lessowy

Głębokie, strome wcięcie wyżłobione przez wodę w lessie.

Uprawy Wyżyny Lubelskiej

Pszenica, buraki cukrowe, chmiel, tytoń.

Góry Świętokrzyskie

Najstarsze i niskie góry Polski na Wyżynie Kieleckiej.

1. Od jakiej wysokości zaczynają się wyżyny?

1. Od 300 m n.p.m.
2. Od 100 m n.p.m.
3. Od 500 m n.p.m.
4. Od 1000 m n.p.m.

2. Co łączy Szlak Orlich Gniazd?

1. Zamki zbudowane na skałach
2. Dawne kopalnie srebra i ołowiu
3. Jeziora
4. Porty

3. Czym charakteryzuje się rzeźba wyżyn?

1. Jest urozmaicona — garby, doliny, wąwozy
2. Jest zupełnie płaska na całym obszarze kraju
3. Tworzą ją tylko wydmy
4. Pokrywa ją lodowiec

4. Jaskinie krasowe powstają w skałach:

1. granitowych
2. wapiennych
3. bazaltowych
4. piaskowcowych

5. Największym miastem Wyżyny Lubelskiej jest ___.

1. Zamość
2. Lublin
3. Kielce
4. Katowice