Krajobraz nizinny

Geografia, klasa 5 · Krajobrazy Polski

Najważniejsze w skrócie

Niziny to obszary leżące poniżej 300 metrów nad poziomem morza. W Polsce zajmują większość powierzchni kraju — rozciągają się szerokim pasem przez środek i północ. Teren jest tu płaski lub lekko falisty, z szerokimi dolinami rzek i łagodnymi wzniesieniami. Krajobraz Niziny Mazowieckiej tworzą pola uprawne, łąki, niewielkie lasy i wsie rozłożone wzdłuż dróg.

Żyzne gleby i łagodny teren sprawiają, że niziny to główny obszar rolniczy Polski. Uprawia się tu zboża, ziemniaki i buraki cukrowe, a na łąkach w dolinach rzek wypasa się bydło. Przez Nizinę Mazowiecką płynie Wisła — najdłuższa polska rzeka, wzdłuż której zachował się pas nadrzecznych lasów łęgowych. Na nizinach leży też stolica Polski, Warszawa; równinny teren ułatwia budowę dróg i linii kolejowych.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Płaski krajobraz Niziny Mazowieckiej
Krajobraz nizinny (Autor: Halibutt, CC BY 3.0, źródło)

Pojęcia

Niziny Środkowopolskie
Szeroki pas równin ciągnący się przez środek Polski.
Ukształtowanie nizin
Teren płaski lub lekko falisty.
Nizina Mazowiecka
Rozległa nizina w środkowej Polsce, leży na niej Warszawa.
Główna rzeka Mazowsza
Wisła — najdłuższa rzeka Polski.
Co uprawia się na nizinach?
Zboża, ziemniaki, buraki cukrowe.
Łęgi
Nadrzeczne lasy rosnące na terenach okresowo zalewanych.
Dlaczego niziny są rolnicze?
Mają żyzne gleby i płaski, łatwy do uprawy teren.
Poziom morza
Punkt odniesienia przy podawaniu wysokości terenu.
Krajobraz rolniczy
Krajobraz zdominowany przez pola, łąki i zabudowę wiejską.
Dolina rzeczna
Obniżenie terenu wyżłobione przez rzekę.
Wieś ulicówka
Wieś z zabudową rozłożoną wzdłuż jednej drogi.
Barwa nizin na mapie
Zielona — im wyżej, tym barwy cieplejsze.

Sprawdź się

1. Do jakiej wysokości sięgają niziny?

  1. Do 300 m n.p.m.
  2. Do 100 m n.p.m.
  3. Do 500 m n.p.m.
  4. Do 1000 m n.p.m.
Pokaż odpowiedź

A. Do 300 m n.p.m. — Powyżej zaczynają się wyżyny.

2. Co uprawia się głównie na nizinach?

  1. Zboża i ziemniaki
  2. Herbatę
  3. Bawełnę i herbatę
  4. Oliwki
Pokaż odpowiedź

A. Zboża i ziemniaki — Na nizinach uprawia się zboża i ziemniaki, bo sprzyjają temu żyzne gleby i równy teren. Herbata potrzebuje ciepłego klimatu, jakiego w Polsce nie ma.

3. Co jest typowe dla krajobrazu wsi na nizinie?

  1. Pola uprawne, łąki i zabudowa wzdłuż drogi
  2. Hale górskie
  3. Wydmy nadmorskie i szerokie piaszczyste plaże
  4. Skalne wąwozy
Pokaż odpowiedź

A. Pola uprawne, łąki i zabudowa wzdłuż drogi — Na nizinnej wsi widać pola, łąki i domy wzdłuż drogi, bo dominuje rolnictwo. Hale to pastwiska wysoko w górach.

4. Najżyźniejsze gleby w dolinach rzek to:

  1. bielicowe
  2. mady
  3. rędziny
  4. czarnoziemy górskie
Pokaż odpowiedź

B. mady — Powstają z osadów rzecznych.

5. Wieś, której zabudowa otacza centralny plac albo staw, to ___.

  1. ulicówka
  2. wielodrożnica
  3. okolnica
  4. rzędówka
Pokaż odpowiedź

C. okolnica — W okolnicy domy stoją wokół wspólnej przestrzeni, a w ulicówce ciągną się wzdłuż jednej drogi.

Więcej pytań — razem 64 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami