Krajobraz nizinny
Geografia, klasa 5 · Krajobrazy Polski
Najważniejsze w skrócie
Niziny to obszary leżące poniżej 300 metrów nad poziomem morza. W Polsce zajmują większość powierzchni kraju — rozciągają się szerokim pasem przez środek i północ. Teren jest tu płaski lub lekko falisty, z szerokimi dolinami rzek i łagodnymi wzniesieniami. Krajobraz Niziny Mazowieckiej tworzą pola uprawne, łąki, niewielkie lasy i wsie rozłożone wzdłuż dróg.
Żyzne gleby i łagodny teren sprawiają, że niziny to główny obszar rolniczy Polski. Uprawia się tu zboża, ziemniaki i buraki cukrowe, a na łąkach w dolinach rzek wypasa się bydło. Przez Nizinę Mazowiecką płynie Wisła — najdłuższa polska rzeka, wzdłuż której zachował się pas nadrzecznych lasów łęgowych. Na nizinach leży też stolica Polski, Warszawa; równinny teren ułatwia budowę dróg i linii kolejowych.

Pojęcia
- Niziny Środkowopolskie
- Szeroki pas równin ciągnący się przez środek Polski.
- Ukształtowanie nizin
- Teren płaski lub lekko falisty.
- Nizina Mazowiecka
- Rozległa nizina w środkowej Polsce, leży na niej Warszawa.
- Główna rzeka Mazowsza
- Wisła — najdłuższa rzeka Polski.
- Co uprawia się na nizinach?
- Zboża, ziemniaki, buraki cukrowe.
- Łęgi
- Nadrzeczne lasy rosnące na terenach okresowo zalewanych.
- Dlaczego niziny są rolnicze?
- Mają żyzne gleby i płaski, łatwy do uprawy teren.
- Poziom morza
- Punkt odniesienia przy podawaniu wysokości terenu.
- Krajobraz rolniczy
- Krajobraz zdominowany przez pola, łąki i zabudowę wiejską.
- Dolina rzeczna
- Obniżenie terenu wyżłobione przez rzekę.
- Wieś ulicówka
- Wieś z zabudową rozłożoną wzdłuż jednej drogi.
- Barwa nizin na mapie
- Zielona — im wyżej, tym barwy cieplejsze.
Sprawdź się
1. Do jakiej wysokości sięgają niziny?
- Do 300 m n.p.m.
- Do 100 m n.p.m.
- Do 500 m n.p.m.
- Do 1000 m n.p.m.
Pokaż odpowiedź
A. Do 300 m n.p.m. — Powyżej zaczynają się wyżyny.
2. Co uprawia się głównie na nizinach?
- Zboża i ziemniaki
- Herbatę
- Bawełnę i herbatę
- Oliwki
Pokaż odpowiedź
A. Zboża i ziemniaki — Na nizinach uprawia się zboża i ziemniaki, bo sprzyjają temu żyzne gleby i równy teren. Herbata potrzebuje ciepłego klimatu, jakiego w Polsce nie ma.
3. Co jest typowe dla krajobrazu wsi na nizinie?
- Pola uprawne, łąki i zabudowa wzdłuż drogi
- Hale górskie
- Wydmy nadmorskie i szerokie piaszczyste plaże
- Skalne wąwozy
Pokaż odpowiedź
A. Pola uprawne, łąki i zabudowa wzdłuż drogi — Na nizinnej wsi widać pola, łąki i domy wzdłuż drogi, bo dominuje rolnictwo. Hale to pastwiska wysoko w górach.
4. Najżyźniejsze gleby w dolinach rzek to:
- bielicowe
- mady
- rędziny
- czarnoziemy górskie
Pokaż odpowiedź
B. mady — Powstają z osadów rzecznych.
5. Wieś, której zabudowa otacza centralny plac albo staw, to ___.
- ulicówka
- wielodrożnica
- okolnica
- rzędówka
Pokaż odpowiedź
C. okolnica — W okolnicy domy stoją wokół wspólnej przestrzeni, a w ulicówce ciągną się wzdłuż jednej drogi.
Więcej pytań — razem 64 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami