Klimat i pogoda w Polsce

Geografia, klasa 7 · Polska

Najważniejsze w skrócie

Polska leży w strefie klimatu umiarkowanego ciepłego o cechach przejściowych: ścierają się nad nią wilgotne masy powietrza znad Atlantyku i suche znad wnętrza Azji. Dlatego pogoda bywa u nas kapryśna, a poszczególne lata mocno się od siebie różnią — raz mamy śnieżną zimę, raz prawie bezśnieżną.

Średnia roczna temperatura wynosi około 8 °C, a opady około 600 mm rocznie. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec, najzimniejszym styczeń. Temperatura spada, gdy przesuwamy się na wschód (zimy stają się ostrzejsze) i gdy wchodzimy wyżej w góry — na każde 100 metrów wysokości przypada spadek około 0,6 °C. Najwięcej opadów notują Tatry (ponad 1700 mm), najmniej Kujawy (poniżej 500 mm). Charakterystyczne dla Polski są wiatry lokalne: halny w Tatrach, który gwałtownie ociepla i osusza powietrze, oraz bryza nad Bałtykiem, zmieniająca kierunek w ciągu doby.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Burza z piorunami
Burza (Autor: Maxime Raynal from France, CC BY 2.0, źródło)

Pojęcia

Strefa klimatyczna Polski
Klimat umiarkowany ciepły, przejściowy.
Masy powietrza nad Polską
Wilgotne znad Atlantyku i suche znad Azji.
Średnia roczna temperatura w Polsce
Około 8 °C.
Średnia roczna suma opadów
Około 600 mm.
Najcieplejszy miesiąc
Lipiec.
Najzimniejszy miesiąc
Styczeń.
Spadek temperatury z wysokością
Około 0,6 °C na każde 100 m.
Najbardziej deszczowy region Polski
Tatry — ponad 1700 mm rocznie.
Najsuchszy region Polski
Kujawy — poniżej 500 mm rocznie.
Halny
Ciepły, porywisty wiatr spadający z Tatr.
Bryza
Wiatr nadmorski zmieniający kierunek w ciągu doby.
Amplituda temperatury
Różnica między najwyższą a najniższą temperaturą.

Sprawdź się

1. W jakiej strefie klimatycznej leży Polska?

  1. Umiarkowanej ciepłej
  2. Zwrotnikowej
  3. Równikowej
  4. Okołobiegunowej
Pokaż odpowiedź

A. Umiarkowanej ciepłej — Klimat ma cechy przejściowe.

2. Ile wynosi średnia roczna suma opadów?

  1. Około 600 mm
  2. Około 200 mm
  3. Około 1500 mm
  4. Około 50 mm
Pokaż odpowiedź

A. Około 600 mm — Średnio w Polsce spada około 600 mm deszczu i śniegu rocznie. W górach bywa ponad 1500 mm, ale to wynik tylko dla Tatr, nie średnia dla kraju.

3. Który region jest najsuchszy?

  1. Kujawy
  2. Tatry
  3. Beskidy
  4. Pomorze
Pokaż odpowiedź

A. Kujawy — Na Kujawach spada poniżej 500 mm rocznie, bo leżą w cieniu opadowym pojezierzy. Pomorze jest blisko morza i dostaje wilgotne powietrze znad Bałtyku.

4. Czym jest amplituda temperatury?

  1. Różnicą między najwyższą a najniższą temperaturą
  2. Średnią temperaturą roku
  3. Sumą opadów
  4. Siłą wiatru
Pokaż odpowiedź

A. Różnicą między najwyższą a najniższą temperaturą — Większa w klimacie kontynentalnym.

5. Najmniej opadów w Polsce notuje się na:

  1. Kujawach
  2. Podhalu
  3. w Karkonoszach
  4. na Pomorzu
Pokaż odpowiedź

A. Kujawach — Kujawy leżą w cieniu opadowym, czyli za przeszkodą, która zatrzymuje wilgoć. Na Podhalu i w Karkonoszach powietrze wznosi się po stokach, więc opadów jest tam najwięcej.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami