Indie — kontrasty społeczne i gospodarcze

Geografia, klasa 8 · Azja

Najważniejsze w skrócie

Indie zajmują większą część Półwyspu Indyjskiego i liczą ok. 1,4 mld mieszkańców — według szacunków ONZ od ok. 2023 r. są najludniejszym państwem świata. Klimat wyznacza monsun: od czerwca do września wilgotne powietrze znad Oceanu Indyjskiego przynosi ulewy, a zimą suchy wiatr wieje z lądu. Od terminu i siły deszczów zależą zbiory ryżu, pszenicy, herbaty i bawełny.

Święty dla hinduistów Ganges płynie z Himalajów przez gęsto zaludnioną nizinę do Zatoki Bengalskiej. Indie to kraj wielkich kontrastów: obok wieżowców Mumbaju rozciągają się slumsy, a w Bengaluru — „indyjskiej Dolinie Krzemowej” — działają światowe firmy informatyczne. Ponad 40% pracujących wciąż utrzymuje się z rolnictwa, choć większość dochodu narodowego wytwarzają usługi.

To także kraj wielu religii i języków: ok. 80% mieszkańców wyznaje hinduizm, ok. 14% islam, żyją tu też chrześcijanie, sikhowie, buddyści i dżiniści. Konstytucja zakazuje dyskryminacji ze względu na kastę, ale podziały społeczne wciąż są widoczne.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami

Pojęcia

Liczba ludności Indii
Ok. 1,4 mld — od ok. 2023 r. najwięcej na świecie (szacunki ONZ).
Monsun letni
Wilgotny wiatr znad Oceanu Indyjskiego (czerwiec–wrzesień), przynosi ulewne deszcze.
Monsun zimowy
Suchy wiatr wiejący z lądu w stronę oceanu — w Indiach trwa wtedy pora sucha.
Mawsynram i Czerrapundżi
Miejscowości w północno-wschodnich Indiach, jedne z najbardziej deszczowych na Ziemi (ok. 11–12 tys. mm rocznie).
Ganges
Święta rzeka hindusów; płynie ok. 2500 km z Himalajów do Zatoki Bengalskiej.
Waranasi
Święte miasto nad Gangesem, gdzie pielgrzymi zanurzają się w rzece.
Zielona rewolucja
Od lat 60. XX w.: wydajne odmiany zbóż, nawozy i nawadnianie — wielki wzrost plonów.
Pendżab
Region na północnym zachodzie — „spichlerz Indii”, główny obszar uprawy pszenicy.
Asam i Dardżyling
Regiony słynące z plantacji herbaty na północnym wschodzie Indii.
Przeludnienie
Sytuacja, gdy ludzi jest więcej, niż można zapewnić pracy, mieszkań i usług.
Slumsy
Dzielnice nędzy z prowizorycznymi domami, bez kanalizacji i stałego dostępu do czystej wody.
Dharavi
Jeden z największych slumsów Azji, w Mumbaju — ok. miliona ludzi na ok. 2 km².

Sprawdź się

1. Skąd wieje monsun letni nad Indiami?

  1. Z Himalajów w stronę Oceanu Indyjskiego
  2. Znad Oceanu Indyjskiego w stronę lądu
  3. Z pustyń Azji Środkowej na południe
  4. Znad Syberii przez Wyżynę Tybetańską
Pokaż odpowiedź

B. Znad Oceanu Indyjskiego w stronę lądu — Latem ląd nagrzewa się mocniej niż ocean, więc wilgotne powietrze napływa znad morza i przynosi deszcze.

2. Gdzie ma źródła Ganges?

  1. Na Wyżynie Dekan
  2. W Ghatach Zachodnich
  3. W Himalajach
  4. W górach Hindukusz
Pokaż odpowiedź

C. W Himalajach — Ganges wypływa z lodowca Gangotri w Himalajach i płynie na wschód, ku Zatoce Bengalskiej.

3. Czym jest Dharavi w Mumbaju?

  1. Najwyższym wieżowcem w całych Indiach
  2. Największym portem kontenerowym Azji
  3. Świętym miastem pielgrzymów nad brzegiem Gangesu
  4. Jedną z największych dzielnic nędzy w Azji
Pokaż odpowiedź

D. Jedną z największych dzielnic nędzy w Azji — W Dharavi ok. miliona ludzi mieszka na ok. 2 km²; działają tam też tysiące małych warsztatów i firm recyklingowych.

4. Czym była zielona rewolucja w Indiach?

  1. Wprowadzeniem wydajnych zbóż, nawozów i nawadniania
  2. Zalesianiem gór, by chronić stoki przed erozją
  3. Zakazem stosowania nawozów w rolnictwie
  4. Zastąpieniem rolnictwa energią słoneczną
Pokaż odpowiedź

A. Wprowadzeniem wydajnych zbóż, nawozów i nawadniania — Od lat 60. XX w. nowe odmiany pszenicy i ryżu oraz nawadnianie zwiększyły plony, szczególnie w Pendżabie.

5. W którym mieście stoi Złota Świątynia — najważniejsze sanktuarium sikhów?

  1. W Amritsarze
  2. W Waranasi
  3. W Nowym Delhi
  4. W Kolkacie
Pokaż odpowiedź

A. W Amritsarze — Amritsar leży w Pendżabie, gdzie powstał sikhizm i gdzie mieszka większość sikhów.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami