Jadwiga i Jagiełło — unia i Grunwald

Historia, klasa 4 · 1384–1434

Najważniejsze w skrócie

Po śmierci Kazimierza Wielkiego w Polsce zabrakło króla z rodu Piastów. Tron objęła w 1384 r. kilkunastoletnia Jadwiga, córka Ludwika Węgierskiego. Koronowano ją nie na królową, lecz na króla Polski — tak zapisano w dokumentach, żeby nikt nie miał wątpliwości, że rządzi naprawdę. Panowie polscy szukali dla niej męża, który wzmocniłby państwo, i wybrali wielkiego księcia Litwy.

W 1385 r. w Krewie zawarto umowę: Władysław Jagiełło miał przyjąć chrzest wraz z Litwą i połączyć oba państwa. Chrzest odbył się w 1386 r., wtedy też Jagiełło poślubił Jadwigę i został królem Polski. Jadwiga nie rządziła długo — zmarła w 1399 r., mając około dwudziestu pięciu lat. Zapisała swoje klejnoty na odnowienie podupadłego uniwersytetu w Krakowie, który ruszył na nowo w 1400 r.

Połączone siły Polski i Litwy zmierzyły się z zakonem krzyżackim 15 lipca 1410 r. pod Grunwaldem. Wojskami dowodzili król Władysław Jagiełło i jego stryjeczny brat, wielki książę Witold. Bitwa skończyła się zwycięstwem, a wielki mistrz Ulrich von Jungingen zginął na polu walki. Rok później zawarto pokój w Toruniu. Zakon przetrwał, ale jego potęga została złamana, a rodzina Jagiellonów rządziła Polską przez prawie dwa stulecia.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Czyją córką była królowa Jadwiga?
Ludwika Węgierskiego, króla Polski i Węgier.
Na kogo koronowano Jadwigę w 1384 r.?
Na króla Polski — tak zapisano w dokumentach.
Ile lat miała Jadwiga w chwili koronacji?
Około dziesięciu — była jeszcze dzieckiem.
Gdzie zawarto umowę Polski z Litwą w 1385 r.?
W Krewie na Litwie.
Co obiecał Jagiełło w umowie krewskiej?
Przyjąć chrzest razem z Litwą i połączyć oba państwa.
Kiedy Litwa przyjęła chrzest?
W 1386 r., razem z koronacją Jagiełły.
Jak nazywa się dynastia zapoczątkowana przez Jagiełłę?
Jagiellonowie.
Na co królowa Jadwiga zapisała swoje klejnoty?
Na odnowienie uniwersytetu w Krakowie.
W którym roku zmarła królowa Jadwiga?
W 1399 r., bardzo młodo.
Kiedy odbyła się bitwa pod Grunwaldem?
15 lipca 1410 r.
Kto dowodził wojskami polskimi pod Grunwaldem?
Król Władysław Jagiełło.
Kto dowodził wojskami litewskimi w tej bitwie?
Wielki książę Witold.

Sprawdź się

1. Jadwigę w 1384 r. koronowano na:

  1. królową Polski
  2. króla Polski
  3. księżną krakowską
  4. cesarzową
Pokaż odpowiedź

B. króla Polski — W dokumentach zapisano tytuł króla, żeby nikt nie podważał jej rządów.

2. Jagiełło przed objęciem polskiego tronu był:

  1. księciem mazowieckim
  2. wielkim księciem Litwy
  3. królem Węgier
  4. wielkim mistrzem zakonu
Pokaż odpowiedź

B. wielkim księciem Litwy — Jako wielki książę litewski przyjął chrzest i poślubił Jadwigę.

3. Przeciwnikiem Polski i Litwy pod Grunwaldem był:

  1. zakon krzyżacki
  2. Czechy
  3. księstwo moskiewskie
  4. Węgry
Pokaż odpowiedź

A. zakon krzyżacki — Zakon rządził Prusami i zagrażał obu państwom.

4. Po Grunwaldzie zakon krzyżacki:

  1. przestał istnieć
  2. przetrwał, ale osłabł
  3. zdobył Kraków
  4. połączył się z Wielkim Księstwem Litewskim
Pokaż odpowiedź

B. przetrwał, ale osłabł — Zakon stracił potęgę, ale rządził Prusami jeszcze kilkadziesiąt lat.

5. Kto przyjął chrzest razem z Jagiełłą?

  1. Krzyżacy
  2. Litwa
  3. Ruś
  4. Węgry
Pokaż odpowiedź

B. Litwa — Chrzest Litwy odebrał zakonowi pretekst do wypraw na wschód.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami