Kazimierz Wielki — król budowniczy

Kazimierz Wielki był ostatnim królem z rodu Piastów. Objął tron w 1333 r. po ojcu, Władysławie Łokietku, i rządził przez trzydzieści siedem lat. Państwo, które przejął, było małe, zniszczone wojnami i otoczone silnymi sąsiadami: Krzyżakami na północy, Czechami na zachodzie i Litwą na wschodzie. Młody król wolał umowę od bitwy — i to okazało się jego największą siłą.

Najgłośniejszym układem był pokój w Kaliszu z 1343 r. Kazimierz odzyskał od Krzyżaków Kujawy i ziemię dobrzyńską, ale musiał na razie zostawić im Pomorze Gdańskie. W zamian zyskał spokój na północy i mógł powiększać państwo na wschodzie, gdzie przyłączył Ruś Halicką. Za jego rządów powstało kilkadziesiąt murowanych zamków i obwarowanych miast — stąd powiedzenie, że zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną.

Kazimierz Wielki dbał też o to, czego nie widać z daleka. Spisał prawa w statutach wiślickich i piotrkowskich, ujednolicił monetę, opiekował się kupcami i przyjmował do Polski Żydów wypędzanych z innych krajów. W 1364 r. założył w Krakowie uniwersytet, a kilka tygodni później podejmował na uczcie władców pół Europy. Zmarł w 1370 r. po upadku z konia na polowaniu i nie zostawił syna — tron przeszedł do jego siostrzeńca, króla Węgier.

• 1333 — Koronacja Kazimierza Wielkiego na króla Polski.
• 1343 — Pokój w Kaliszu z zakonem krzyżackim.
• 1346 — Statuty wiślickie — spisanie praw dla Małopolski.
• 1349 — Przyłączenie Rusi Halickiej do Polski.
• 1364 — Założenie uniwersytetu w Krakowie i uczta u Wierzynka.
• 1370 — Śmierć króla — koniec panowania Piastów.

• Kazimierz Wielki — Ostatni król z dynastii Piastów, budowniczy zamków.
• Władysław Łokietek — Ojciec Kazimierza, który zjednoczył Polskę po rozbiciu.
• Mikołaj Wierzyner — Krakowski kupiec, gospodarz uczty dla władców w 1364 r.
• Ludwik Węgierski — Siostrzeniec Kazimierza, który objął po nim tron.

Z jakiej dynastii pochodził Kazimierz Wielki?

Z dynastii Piastów — był jej ostatnim królem.

W którym roku Kazimierz Wielki został koronowany?

W 1333 r., po śmierci ojca Władysława Łokietka.

Kto był ojcem Kazimierza Wielkiego?

Władysław Łokietek, król, który zjednoczył Polskę.

Jak brzmi powiedzenie o rządach Kazimierza Wielkiego?

Zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną.

Co oznacza to powiedzenie?

Że za jego rządów powstało wiele murowanych zamków i miast.

Gdzie zawarto pokój z Krzyżakami w 1343 r.?

W Kaliszu.

Co Polska odzyskała w pokoju kaliskim?

Kujawy i ziemię dobrzyńską.

Czego Kazimierz Wielki nie odzyskał od Krzyżaków?

Pomorza Gdańskiego — zostało przy zakonie.

Jaką krainę przyłączył król na wschodzie?

Ruś Halicką.

Jaką szkołę założył Kazimierz Wielki w 1364 r.?

Uniwersytet w Krakowie, dzisiejszy Uniwersytet Jagielloński.

Czym była uczta u Wierzynka?

Wystawnym przyjęciem dla władców Europy w Krakowie w 1364 r.

Jak nazywały się spisane przez króla zbiory praw?

Statuty wiślickie i piotrkowskie.

1. Kazimierz Wielki był ostatnim królem z dynastii:

1. Jagiellonów
2. Piastów
3. Wazów
4. Andegawenów

2. W pokoju kaliskim Polska odzyskała:

1. Pomorze Gdańskie
2. Śląsk
3. Kujawy i ziemię dobrzyńską
4. Mazowsze wraz z ziemią chełmińską

3. Uczta u Wierzynka w 1364 r. była:

1. naradą wojenną
2. przyjęciem dla władców Europy
3. sądem nad rycerzami
4. wielkim targiem kupieckim na rynku

4. Kazimierz Wielki wobec Żydów przybywających do Polski:

1. zakazywał im wstępu
2. brał ich pod opiekę prawa
3. nakazywał zmianę wiary
4. pozwalał im mieszkać tylko na wsi

5. Za Kazimierza Wielkiego powstało około:

1. pięciu zamków
2. kilkudziesięciu murowanych zamków
3. tysiąca zamków i wież strażniczych
4. jednego zamku