Jan III Sobieski i odsiecz wiedeńska

Jan Sobieski był najpierw hetmanem, czyli dowódcą wojsk Rzeczypospolitej. Zasłynął w walkach z Turkami i Tatarami na południowo-wschodnich kresach kraju. Największe zwycięstwo odniósł pod Chocimiem w 1673 r. Rok później szlachta wybrała go królem — tak zaczęło się panowanie Jana III Sobieskiego.

W 1683 r. wielka armia turecka obległa Wiedeń, stolicę cesarstwa. Miasto broniło się tygodniami, a mury kruszyły się od podkopów. Cesarz poprosił o pomoc polskiego króla. Sobieski ruszył z wojskiem przez góry i 12 września 1683 r. stanął na wzgórzu Kahlenberg nad miastem. Po południu poprowadził szarżę husarii — ciężkiej jazdy ze skrzydłami i długimi kopiami. Uderzenie rozbiło obóz turecki, a wezyr Kara Mustafa uciekł, zostawiając namioty, armaty i wielbłądy.

Zwycięstwo pod Wiedniem odbiło się echem w całej Europie; Sobieskiego nazywano obrońcą chrześcijaństwa. Król lubił naukę, wspierał astronoma Jana Heweliusza i zbudował pod Warszawą pałac w Wilanowie, gdzie mieszkał z żoną Marysieńką, do której pisał czułe listy. Choć Rzeczpospolita była już wtedy osłabiona, odsiecz wiedeńska pozostała jednym z najbardziej znanych polskich zwycięstw.

• 1629 — Narodziny Jana Sobieskiego w Olesku.
• 1673 — Zwycięstwo hetmana Sobieskiego pod Chocimiem.
• 1674 — Wybór Sobieskiego na króla.
• 12 IX 1683 — Odsiecz wiedeńska i szarża husarii.
• 1696 — Śmierć króla w Wilanowie.

• Jan III Sobieski — Hetman i król, zwycięzca spod Wiednia.
• Marysieńka — Żona króla, Maria Kazimiera, adresatka jego listów.
• Kara Mustafa — Wielki wezyr dowodzący armią turecką pod Wiedniem.
• Jan Heweliusz — Gdański astronom wspierany przez króla.

Kim był Jan III Sobieski przed wyborem na króla?

Hetmanem, czyli dowódcą wojsk Rzeczypospolitej.

Gdzie Sobieski odniósł zwycięstwo w 1673 r.?

Pod Chocimiem.

W którym roku Sobieski został królem?

W 1674 r., wybrany przez szlachtę.

Jakie miasto obległa armia turecka w 1683 r.?

Wiedeń.

Co znaczy słowo „odsiecz”?

Pomoc zbrojna przychodząca obleganym.

Z jakiego wzgórza ruszyło natarcie pod Wiedniem?

Z Kahlenbergu.

Jaka formacja przesądziła o zwycięstwie pod Wiedniem?

Husaria — ciężka jazda ze skrzydłami.

Czym walczył husarz?

Długą kopią, a potem szablą i pistoletami.

Kto dowodził wojskami tureckimi pod Wiedniem?

Wielki wezyr Kara Mustafa.

Jaka jest dokładna data odsieczy wiedeńskiej?

12 września 1683 r.

Co Turcy zostawili w obozie po klęsce?

Namioty, armaty, wielbłądy i zapasy.

Jak nazywano Sobieskiego w Europie po Wiedniu?

Obrońcą chrześcijaństwa.

1. Zanim został królem, Jan Sobieski pełnił urząd:

1. kanclerza
2. hetmana
3. prymasa
4. wojewody wileńskiego

2. W 1683 r. Turcy oblegali:

1. Kraków
2. Wiedeń
3. Budę
4. Warszawę

3. Podstawową bronią husarza była:

1. kusza z bełtami
2. długa kopia
3. topór
4. proca

4. Po bitwie pod Wiedniem Sobieskiego nazywano:

1. obrońcą chrześcijaństwa
2. królem chłopów
3. ojcem konstytucji
4. wielkim budowniczym Rzeczypospolitej

5. Skrzydła husarzy mocowano:

1. do hełmu
2. do siodła lub zbroi jeźdźca
3. do kopii
4. do tarczy