Józef Piłsudski i listopad 1918 roku
Historia, klasa 4 · 1867–1935
Najważniejsze w skrócie
Józef Piłsudski urodził się na Wileńszczyźnie, w rodzinie, w której pamiętano powstanie styczniowe. Jako młody człowiek trafił na zesłanie na Syberię, potem działał w konspiracji i wydawał tajne pismo. Był przekonany, że niepodległość trzeba wywalczyć własnym wojskiem, dlatego jeszcze przed I wojną światową szkolił w Galicji oddziały strzeleckie.
Gdy w 1914 r. wybuchła wojna, z tych oddziałów powstały Legiony Polskie walczące u boku Austrii. W 1917 r. Piłsudski odmówił złożenia przysięgi na wierność cesarzowi Niemiec i został osadzony w twierdzy w Magdeburgu. Uwolniono go dopiero jesienią 1918 r., gdy państwa centralne przegrywały wojnę.
10 listopada 1918 r. Piłsudski przyjechał pociągiem do Warszawy, a dzień później przejął zwierzchnictwo nad wojskiem. Właśnie 11 listopada obchodzimy dziś Narodowe Święto Niepodległości. Odrodzona Polska musiała jeszcze ustalić granice i odeprzeć w 1920 r. atak bolszewików — bitwę pod Warszawą nazwano „cudem nad Wisłą”. Piłsudski pozostał najważniejszą postacią II Rzeczypospolitej aż do śmierci w 1935 r.
Ważne daty
- 1867 — Narodziny Józefa Piłsudskiego pod Wilnem.
- 1914 — Wymarsz oddziałów strzeleckich, początek Legionów.
- 1917 — Odmowa przysięgi i uwięzienie w Magdeburgu.
- 11 XI 1918 — Przejęcie władzy nad wojskiem — Święto Niepodległości.
- 1920 — Bitwa Warszawska, „cud nad Wisłą”.
- 1935 — Śmierć marszałka.
Ważne postacie
- Józef Piłsudski — Twórca Legionów, naczelnik odrodzonego państwa.
- legioniści — Żołnierze Legionów Polskich z lat 1914–1917.
- Ignacy Jan Paderewski — Pianista i premier, który zabiegał o Polskę na świecie.
Pojęcia
- Kiedy obchodzimy Narodowe Święto Niepodległości?
- 11 listopada.
- Dlaczego właśnie 11 listopada?
- Tego dnia w 1918 r. Piłsudski przejął zwierzchnictwo nad wojskiem.
- Ile lat Polski nie było na mapie?
- 123 lata — od 1795 do 1918 r.
- Gdzie urodził się Józef Piłsudski?
- Na Wileńszczyźnie, w Zułowie.
- Co spotkało młodego Piłsudskiego?
- Został zesłany na Syberię za działalność przeciw carowi.
- Co Piłsudski szkolił przed I wojną światową?
- Oddziały strzeleckie w Galicji.
- Co powstało z oddziałów strzeleckich w 1914 r.?
- Legiony Polskie.
- Dlaczego Piłsudski trafił do Magdeburga?
- Odmówił przysięgi na wierność cesarzowi Niemiec.
- Kiedy Piłsudski wrócił do Warszawy?
- 10 listopada 1918 r.
- Jak nazywamy państwo polskie z lat 1918–1939?
- II Rzeczpospolita.
- Jaki tytuł wojskowy nosił Piłsudski?
- Marszałka Polski.
- Co wydarzyło się w sierpniu 1920 r.?
- Bitwa Warszawska — odparcie ataku bolszewików.
Sprawdź się
1. Narodowe Święto Niepodległości obchodzimy:
- 3 maja
- 11 listopada
- 15 sierpnia
- 1 września
Pokaż odpowiedź
B. 11 listopada — Tego dnia w 1918 r. Piłsudski objął zwierzchnictwo nad wojskiem.
2. Przed I wojną światową Piłsudski szkolił:
- oddziały strzeleckie w Galicji
- załogi okrętów
- pilotów
- urzędników
Pokaż odpowiedź
A. oddziały strzeleckie w Galicji — Z tych oddziałów powstały w 1914 r. Legiony Polskie.
3. Państwo polskie z lat 1918–1939 nazywamy:
- I Rzecząpospolitą
- II Rzecząpospolitą
- Księstwem Warszawskim
- Królestwem Polskim
Pokaż odpowiedź
B. II Rzecząpospolitą — Pierwsza upadła w wyniku rozbiorów.
4. Niepodległość oznacza, że państwo:
- ma dużą armię
- samo o sobie decyduje
- jest bogate
- ma króla
Pokaż odpowiedź
B. samo o sobie decyduje — Pod zaborami decyzje zapadały w Petersburgu, Berlinie i Wiedniu.
5. Piłsudski zmarł w roku:
- 1920
- 1926
- 1935
- 1939
Pokaż odpowiedź
C. 1935 — Do śmierci pozostawał najważniejszą postacią II Rzeczypospolitej.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami