Romuald Traugutt i powstanie styczniowe

Historia, klasa 4 · 1826–1864

Najważniejsze w skrócie

W styczniu 1863 r. w zaborze rosyjskim wybuchło powstanie. Powodem był przymusowy pobór młodych Polaków do carskiego wojska na wiele lat — kto trafił do koszar, często już nie wracał. Powstańcy nie mieli armii ani artylerii, więc walczyli w małych oddziałach, atakując z lasu i znikając. Taki sposób walki nazywamy partyzantką.

Romuald Traugutt był oficerem, który wcześniej służył w armii rosyjskiej i znał wojsko od środka. Latem 1863 r. dowodził oddziałem na Polesiu, a w październiku objął kierowanie całym powstaniem jako dyktator. Próbował zmienić chaotyczne oddziały w regularne wojsko i ogłosił, że chłopi, którzy dostaną ziemię, będą wspierać walkę. Rządził z ukrycia w Warszawie, pod fałszywym nazwiskiem.

W kwietniu 1864 r. Rosjanie wytropili Traugutta i aresztowali go. Po śledztwie skazano go na śmierć. 5 sierpnia 1864 r. został powieszony na stokach Cytadeli Warszawskiej razem z czterema współpracownikami; przyszły tam tysiące warszawiaków. Powstanie upadło, a po nim przyszły surowe kary: zsyłki na Syberię, konfiskaty majątków i zakaz używania języka polskiego w urzędach. Mimo klęski Traugutt pozostał symbolem wierności sprawie do końca.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Kiedy wybuchło powstanie styczniowe?
W styczniu 1863 r., w zaborze rosyjskim.
Co bezpośrednio wywołało powstanie?
Branka — przymusowy pobór Polaków do carskiego wojska.
Jak walczyli powstańcy styczniowi?
Partyzancko, w małych oddziałach, atakując z zaskoczenia.
Dlaczego nie walczyli w regularnych bitwach?
Nie mieli armii, artylerii ani dość broni.
Kim był Romuald Traugutt przed powstaniem?
Oficerem, który służył wcześniej w armii rosyjskiej.
Jaką funkcję objął Traugutt w październiku 1863 r.?
Został dyktatorem, czyli przywódcą powstania.
Skąd Traugutt kierował powstaniem?
Z ukrycia w Warszawie, pod fałszywym nazwiskiem.
Co Traugutt obiecał chłopom?
Ziemię w zamian za poparcie powstania.
Co Traugutt chciał zrobić z oddziałami powstańczymi?
Przekształcić je w regularne wojsko.
Kiedy aresztowano Traugutta?
W kwietniu 1864 r.
Gdzie stracono Romualda Traugutta?
Na stokach Cytadeli Warszawskiej.
Jaka jest data egzekucji Traugutta?
5 sierpnia 1864 r.

Sprawdź się

1. Powstanie styczniowe wybuchło w roku:

  1. 1830
  2. 1848
  3. 1863
  4. 1905
Pokaż odpowiedź

C. 1863 — Trwało kilkanaście miesięcy i objęło ziemie zaboru rosyjskiego.

2. Przed powstaniem Traugutt był:

  1. oficerem armii rosyjskiej
  2. księdzem
  3. nauczycielem
  4. kupcem
Pokaż odpowiedź

A. oficerem armii rosyjskiej — Doświadczenie wojskowe pomogło mu porządkować oddziały.

3. Egzekucja Traugutta odbyła się:

  1. na Wawelu
  2. na stokach Cytadeli Warszawskiej
  3. na Rynku w Krakowie
  4. w Petersburgu
Pokaż odpowiedź

B. na stokach Cytadeli Warszawskiej — Zginął tam 5 sierpnia 1864 r. wraz z czterema towarzyszami.

4. Konfiskata majątku to:

  1. sprzedaż ziemi
  2. odebranie własności przez władze
  3. podział majątku między dzieci
  4. zamiana domu na mieszkanie
Pokaż odpowiedź

B. odebranie własności przez władze — Dobra powstańców przechodziły na rzecz państwa rosyjskiego.

5. Traugutt próbował z oddziałów powstańczych zrobić:

  1. regularne wojsko
  2. straż pożarną
  3. spółdzielnię rolniczą
  4. flotę rzeczną
Pokaż odpowiedź

A. regularne wojsko — Chciał połączyć rozproszone partie w zorganizowaną armię.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami