Romuald Traugutt i powstanie styczniowe
Historia, klasa 4 · 1826–1864
Najważniejsze w skrócie
W styczniu 1863 r. w zaborze rosyjskim wybuchło powstanie. Powodem był przymusowy pobór młodych Polaków do carskiego wojska na wiele lat — kto trafił do koszar, często już nie wracał. Powstańcy nie mieli armii ani artylerii, więc walczyli w małych oddziałach, atakując z lasu i znikając. Taki sposób walki nazywamy partyzantką.
Romuald Traugutt był oficerem, który wcześniej służył w armii rosyjskiej i znał wojsko od środka. Latem 1863 r. dowodził oddziałem na Polesiu, a w październiku objął kierowanie całym powstaniem jako dyktator. Próbował zmienić chaotyczne oddziały w regularne wojsko i ogłosił, że chłopi, którzy dostaną ziemię, będą wspierać walkę. Rządził z ukrycia w Warszawie, pod fałszywym nazwiskiem.
W kwietniu 1864 r. Rosjanie wytropili Traugutta i aresztowali go. Po śledztwie skazano go na śmierć. 5 sierpnia 1864 r. został powieszony na stokach Cytadeli Warszawskiej razem z czterema współpracownikami; przyszły tam tysiące warszawiaków. Powstanie upadło, a po nim przyszły surowe kary: zsyłki na Syberię, konfiskaty majątków i zakaz używania języka polskiego w urzędach. Mimo klęski Traugutt pozostał symbolem wierności sprawie do końca.
Ważne daty
- 1826 — Narodziny Romualda Traugutta.
- 22 I 1863 — Wybuch powstania styczniowego.
- X 1863 — Traugutt obejmuje kierownictwo powstania.
- IV 1864 — Aresztowanie Traugutta w Warszawie.
- 5 VIII 1864 — Egzekucja na stokach Cytadeli.
Ważne postacie
- Romuald Traugutt — Ostatni przywódca powstania styczniowego.
- powstańcy — Ochotnicy walczący w leśnych oddziałach.
- car — Władca Rosji, przeciw któremu wybuchło powstanie.
Pojęcia
- Kiedy wybuchło powstanie styczniowe?
- W styczniu 1863 r., w zaborze rosyjskim.
- Co bezpośrednio wywołało powstanie?
- Branka — przymusowy pobór Polaków do carskiego wojska.
- Jak walczyli powstańcy styczniowi?
- Partyzancko, w małych oddziałach, atakując z zaskoczenia.
- Dlaczego nie walczyli w regularnych bitwach?
- Nie mieli armii, artylerii ani dość broni.
- Kim był Romuald Traugutt przed powstaniem?
- Oficerem, który służył wcześniej w armii rosyjskiej.
- Jaką funkcję objął Traugutt w październiku 1863 r.?
- Został dyktatorem, czyli przywódcą powstania.
- Skąd Traugutt kierował powstaniem?
- Z ukrycia w Warszawie, pod fałszywym nazwiskiem.
- Co Traugutt obiecał chłopom?
- Ziemię w zamian za poparcie powstania.
- Co Traugutt chciał zrobić z oddziałami powstańczymi?
- Przekształcić je w regularne wojsko.
- Kiedy aresztowano Traugutta?
- W kwietniu 1864 r.
- Gdzie stracono Romualda Traugutta?
- Na stokach Cytadeli Warszawskiej.
- Jaka jest data egzekucji Traugutta?
- 5 sierpnia 1864 r.
Sprawdź się
1. Powstanie styczniowe wybuchło w roku:
- 1830
- 1848
- 1863
- 1905
Pokaż odpowiedź
C. 1863 — Trwało kilkanaście miesięcy i objęło ziemie zaboru rosyjskiego.
2. Przed powstaniem Traugutt był:
- oficerem armii rosyjskiej
- księdzem
- nauczycielem
- kupcem
Pokaż odpowiedź
A. oficerem armii rosyjskiej — Doświadczenie wojskowe pomogło mu porządkować oddziały.
3. Egzekucja Traugutta odbyła się:
- na Wawelu
- na stokach Cytadeli Warszawskiej
- na Rynku w Krakowie
- w Petersburgu
Pokaż odpowiedź
B. na stokach Cytadeli Warszawskiej — Zginął tam 5 sierpnia 1864 r. wraz z czterema towarzyszami.
4. Konfiskata majątku to:
- sprzedaż ziemi
- odebranie własności przez władze
- podział majątku między dzieci
- zamiana domu na mieszkanie
Pokaż odpowiedź
B. odebranie własności przez władze — Dobra powstańców przechodziły na rzecz państwa rosyjskiego.
5. Traugutt próbował z oddziałów powstańczych zrobić:
- regularne wojsko
- straż pożarną
- spółdzielnię rolniczą
- flotę rzeczną
Pokaż odpowiedź
A. regularne wojsko — Chciał połączyć rozproszone partie w zorganizowaną armię.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami