Maria Skłodowska-Curie — dwa Noble

Maria Skłodowska urodziła się 7 listopada 1867 r. w Warszawie, w rodzinie nauczycielskiej. Polska była wtedy pod zaborami i kobiety nie mogły studiować na uniwersytecie w Warszawie, dlatego uczyła się na tajnym Uniwersytecie Latającym, którego zajęcia odbywały się w prywatnych mieszkaniach. Przez kilka lat pracowała jako guwernantka, żeby opłacić studia starszej siostry, a gdy przyszła jej kolej, wyjechała do Paryża i zapisała się na Sorbonę. Ukończyła fizykę jako pierwsza na roku, a matematykę jako druga.

W Paryżu poznała Piotra Curie i razem badali dziwne promieniowanie wydzielane przez rudę uranu. Odkryli, że kryją się w niej dwa nieznane pierwiastki. Pierwszy nazwali polonem — na cześć Polski, która wtedy nie istniała na mapie. Drugi nazwali radem, bo świecił w ciemności. Żeby uzyskać zaledwie kilka gramów radu, przez cztery lata przerabiali tony rudy w zimnej szopie bez podłogi. Za te badania Maria, Piotr i Henri Becquerel dostali w 1903 r. Nagrodę Nobla z fizyki. Maria była pierwszą kobietą, która otrzymała Nobla.

W 1911 r. dostała drugiego Nobla, tym razem z chemii — do dziś jest jedyną osobą nagrodzoną w dwóch różnych dziedzinach nauk przyrodniczych. Podczas I wojny światowej zbudowała ruchome pojazdy z aparatami rentgenowskimi, zwane małymi Curie, i jeździła nimi na front razem z córką Ireną, żeby lekarze mogli szybciej znajdować odłamki w ciałach rannych. Nie opatentowała swoich odkryć, bo uważała, że nauka należy do wszystkich. Zmarła w 1934 r. z powodu choroby wywołanej długoletnią pracą z promieniowaniem.

• 1867 — Narodziny Marii Skłodowskiej w Warszawie — 7 listopada.
• 1891 — Wyjazd do Paryża i studia na Sorbonie.
• 1895 — Ślub z Piotrem Curie.
• 1898 — Odkrycie polonu i radu.
• 1903 — Nagroda Nobla z fizyki — pierwsza kobieta z Noblem.
• 1906 — Pierwsza kobieta profesor na Sorbonie.
• 1911 — Druga Nagroda Nobla, tym razem z chemii.
• 1934 — Śmierć uczonej — choroba wywołana promieniowaniem.

• Maria Skłodowska-Curie — Fizyczka i chemiczka; odkryła polon i rad, dwukrotna noblistka.
• Piotr Curie — Mąż i współpracownik; wspólny Nobel z fizyki w 1903 r.
• Henri Becquerel — Odkrywca promieniotwórczości; trzeci noblista z 1903 r.
• Irena Joliot-Curie — Córka Marii; noblistka z chemii w 1935 r.
• Bronisława Skłodowska — Starsza siostra, lekarka; Maria pracowała, by opłacić jej studia.

Gdzie urodziła się Maria Skłodowska?

W Warszawie, 7 listopada 1867 r.

Dlaczego nie mogła studiować w Warszawie?

Pod zaborem rosyjskim kobiety nie były przyjmowane na uniwersytet.

Czym był Uniwersytet Latający?

Tajnymi zajęciami prowadzonymi w prywatnych mieszkaniach.

Na jakiej uczelni studiowała w Paryżu?

Na Sorbonie.

Jak zdobyła pieniądze na studia?

Pracowała jako guwernantka i pomogła najpierw siostrze.

Kim był Piotr Curie?

Francuskim fizykiem, mężem i współpracownikiem Marii.

Jakie dwa pierwiastki odkryli Curie?

Polon i rad, w 1898 r.

Skąd wzięła się nazwa polon?

Od Polski, której wtedy nie było na mapie.

Skąd wzięła się nazwa rad?

Od promieniowania — rad świeci w ciemności.

Ile lat trwało uzyskanie kilku gramów radu?

Cztery lata przerabiania ton rudy.

Za co Maria dostała Nobla w 1903 r.?

Za badania nad promieniotwórczością — Nobel z fizyki.

Dlaczego Nobel z 1903 r. był wyjątkowy?

Maria była pierwszą kobietą, która otrzymała tę nagrodę.

1. Maria Skłodowska urodziła się w:

1. Krakowie
2. Warszawie
3. Paryżu
4. Lwowie

2. Drugi odkryty przez Curie pierwiastek to:

1. rad
2. radon
3. cez
4. bar

3. Mężem i współpracownikiem Marii był:

1. Henri Becquerel
2. Piotr Curie
3. Albert Einstein
4. Ernest Rutherford

4. Maria nie opatentowała swoich odkryć, bo:

1. zapomniała
2. nie miała pieniędzy
3. uważała, że nauka należy do wszystkich
4. zabroniono jej

5. Zanim wyjechała na studia, Maria pracowała jako:

1. guwernantka
2. nauczycielka w szkole
3. urzędniczka
4. pielęgniarka