Tadeusz Kościuszko i Kazimierz Pułaski

Historia, klasa 4 · 1745–1817

Najważniejsze w skrócie

Tadeusz Kościuszko urodził się w 1746 r. i kształcił w warszawskiej Szkole Rycerskiej, a potem we Francji, gdzie uczył się budowy fortyfikacji. Gdy koloniści amerykańscy zbuntowali się przeciw Anglii, wyruszył za ocean i zaprojektował umocnienia, dzięki którym Amerykanie wygrali bitwę pod Saratogą, a potem obronną twierdzę West Point. Za zasługi otrzymał stopień generała brygady armii amerykańskiej. Jego zasadą było, że wolność należy się wszystkim ludziom — w testamencie przeznaczył swój amerykański majątek na wykup i naukę niewolników.

Po powrocie do kraju walczył w obronie Konstytucji 3 maja, a w 1794 r. stanął na czele powstania, które nazywamy insurekcją kościuszkowską. 24 marca 1794 r. na rynku w Krakowie złożył przysięgę narodowi. Dwa tygodnie później pod Racławicami jego wojsko pokonało Rosjan, a bohaterami bitwy zostali chłopi z kosami osadzonymi na sztorc — kosynierzy. Jeden z nich, Wojciech Bartos, zdobył armatę i otrzymał nazwisko Głowacki. W Uniwersale połanieckim Kościuszko obiecał chłopom wolność osobistą i ulgi w pańszczyźnie. Powstanie upadło po klęsce pod Maciejowicami.

Kazimierz Pułaski, starszy o rok, był jednym z dowódców konfederacji barskiej i przez kilka miesięcy bronił klasztoru na Jasnej Górze. Po klęsce konfederacji także popłynął do Ameryki. Tam zorganizował od podstaw oddziały jazdy i dlatego nazywa się go ojcem amerykańskiej kawalerii. Zginął od rany odniesionej podczas szturmu na Savannah w 1779 r. Obaj Polacy są w Stanach Zjednoczonych pamiętani do dziś: mostami, miastami i świętem Pulaski Day.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

W jakiej szkole kształcił się Tadeusz Kościuszko?
W Szkole Rycerskiej w Warszawie.
Czego Kościuszko uczył się we Francji?
Inżynierii wojskowej — budowy fortyfikacji.
W jakiej wojnie Kościuszko walczył za oceanem?
W wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych.
Jaką twierdzę zaprojektował Kościuszko w Ameryce?
West Point nad rzeką Hudson.
Pod jaką bitwą pomogły umocnienia Kościuszki?
Pod Saratogą w 1777 r.
Jaki stopień otrzymał Kościuszko w armii amerykańskiej?
Generała brygady.
Co Kościuszko zapisał w amerykańskim testamencie?
Majątek na wykup i naukę niewolników.
Jak nazywamy powstanie z 1794 r.?
Insurekcją kościuszkowską.
Gdzie Kościuszko złożył przysięgę narodowi?
Na rynku w Krakowie, 24 marca 1794 r.
Jaka bitwa insurekcji jest najbardziej znana?
Bitwa pod Racławicami, 4 kwietnia 1794 r.
Kim byli kosynierzy?
Chłopami walczącymi kosami osadzonymi na sztorc.
Kto zdobył armatę pod Racławicami?
Wojciech Bartos, nazwany potem Głowackim.

Sprawdź się

1. Tadeusz Kościuszko kształcił się w:

  1. Akademii Krakowskiej
  2. Szkole Rycerskiej
  3. Akademii Zamojskiej
  4. Collegium Nobilium
Pokaż odpowiedź

B. Szkole Rycerskiej — Szkoła Rycerska kształciła przyszłych oficerów.

2. Przysięgę narodowi Kościuszko złożył w:

  1. Warszawie
  2. Krakowie
  3. Poznaniu
  4. Wilnie
Pokaż odpowiedź

B. Krakowie — Stało się to 24 marca 1794 r. na Rynku Głównym.

3. Insurekcję zakończyła klęska pod:

  1. Racławicami
  2. Szczekocinami
  3. Maciejowicami
  4. Dubienką
Pokaż odpowiedź

C. Maciejowicami — Bitwa pod Maciejowicami odbyła się 10 października 1794 r.

4. W Ameryce Pułaski stworzył:

  1. flotę wojenną
  2. oddziały kawalerii
  3. artylerię
  4. szpitale polowe
Pokaż odpowiedź

B. oddziały kawalerii — Nazywa się go ojcem amerykańskiej kawalerii.

5. Tytuł Kościuszki podczas powstania brzmiał:

  1. hetman
  2. Naczelnik
  3. regent
  4. marszałek
Pokaż odpowiedź

B. Naczelnik — Był Najwyższym Naczelnikiem Siły Zbrojnej Narodowej.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami