Mikołaj Kopernik — człowiek, który zatrzymał Słońce

Mikołaj Kopernik urodził się 19 lutego 1473 r. w Toruniu, w rodzinie zamożnego kupca. Uczył się w Akademii Krakowskiej, a potem we włoskich uniwersytetach w Bolonii, Padwie i Ferrarze, gdzie studiował prawo, medycynę i astronomię. Po powrocie do Polski osiadł na Warmii jako kanonik i przez dziesiątki lat łączył obowiązki urzędnika, lekarza i ekonomisty z nocnymi obserwacjami nieba prowadzonymi z wieży katedry we Fromborku.

Za jego czasów wszyscy byli pewni, że Ziemia stoi nieruchomo w środku świata, a Słońce, Księżyc i gwiazdy krążą wokół niej. Taki obraz świata nazywamy geocentrycznym i pochodził od starożytnego uczonego Ptolemeusza. Kopernik zauważył, że ruchy planet dają się wytłumaczyć o wiele prościej, jeśli w środku umieścimy Słońce, a Ziemię potraktujemy jak zwykłą planetę, która obraca się wokół własnej osi w ciągu doby i obiega Słońce w ciągu roku. To teoria heliocentryczna.

Swoje odkrycie opisał w dziele O obrotach sfer niebieskich, wydanym w 1543 r., w roku jego śmierci. Zmiana była tak wielka, że mówimy dziś o przewrocie kopernikańskim — o momencie, w którym człowiek przestał uważać się za środek wszechświata. Kopernik zajmował się też pieniędzmi: sformułował zasadę, że gorszy pieniądz wypiera lepszy, oraz bronił Olsztyna przed Krzyżakami. O jego dokonaniu mówi znane zdanie: wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię.

• 1473 — Narodziny Mikołaja Kopernika w Toruniu — 19 lutego.
• 1491 — Rozpoczyna studia w Akademii Krakowskiej.
• 1496 — Wyjazd na studia do Włoch — Bolonia, Padwa, Ferrara.
• 1510 — Osiada we Fromborku jako kanonik warmiński.
• 1517 — Formułuje zasadę o wypieraniu lepszego pieniądza przez gorszy.
• 1521 — Kieruje obroną Olsztyna przed Krzyżakami.
• 1543 — Wydanie dzieła O obrotach sfer niebieskich.
• 1543 — Śmierć Kopernika we Fromborku — 24 maja.

• Mikołaj Kopernik — Astronom, lekarz i ekonomista; twórca teorii heliocentrycznej.
• Ptolemeusz — Starożytny uczony, autor obowiązującego wcześniej obrazu geocentrycznego.
• Jerzy Joachim Retyk — Uczeń Kopernika, który namówił go do wydania dzieła.
• Łukasz Watzenrode — Wuj i biskup warmiński; zadbał o wykształcenie Kopernika.
• Galileusz — Astronom, który sto lat później potwierdził teorię lunetą.

Gdzie urodził się Mikołaj Kopernik?

W Toruniu, 19 lutego 1473 r.

Na jakiej uczelni Kopernik zaczął studia?

W Akademii Krakowskiej.

W jakim kraju kontynuował studia?

We Włoszech — w Bolonii, Padwie i Ferrarze.

Czym Kopernik zajmował się zawodowo na Warmii?

Był kanonikiem, urzędnikiem, lekarzem i administratorem.

Z jakiego miasta Kopernik obserwował niebo?

Z Fromborka, z wieży przy katedrze.

Co głosi teoria geocentryczna?

Że Ziemia stoi w środku świata, a wszystko krąży wokół niej.

Kto stworzył obraz geocentryczny?

Starożytny uczony Ptolemeusz.

Co głosi teoria heliocentryczna?

Że w środku jest Słońce, a Ziemia i planety krążą wokół niego.

Skąd nazwa heliocentryzm?

Od greckiego helios, czyli słońce.

Jakie dwa ruchy wykonuje Ziemia według Kopernika?

Obrót wokół własnej osi i obieg wokół Słońca.

Ile trwa obrót Ziemi wokół osi?

Jedną dobę — stąd dzień i noc.

Ile trwa obieg Ziemi wokół Słońca?

Jeden rok.

1. Mikołaj Kopernik urodził się w:

1. Krakowie
2. Toruniu
3. Fromborku
4. Gdańsku

2. Teoria geocentryczna zakłada, że w środku świata jest:

1. Słońce
2. Ziemia
3. Księżyc
4. Gwiazda Polarna

3. Wcześniejszy obraz świata pochodził od:

1. Arystotelesa
2. Ptolemeusza
3. Galileusza
4. Newtona

4. Kopernik zajmował się także:

1. tylko astronomią
2. medycyną i ekonomią
3. malarstwem
4. muzyką

5. Uczeń, który namówił Kopernika do wydania dzieła, to:

1. Jerzy Joachim Retyk
2. Jan Długosz
3. Andrzej Frycz Modrzewski
4. Marcin Kromer